Fraungofer Yozef
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 281-b. — ziyouz.com
Fraungofer Yozef FRAUNGOFER (Fraunhofer) Yozef (1787.6.3, Ştraubing 1826.7.6, Myunxen) — nemis fizigi. Bavariya FA a'zosi (1823). Mustaqil ma'lumot olgan. Myunxen mat. va optika in-ti direktori (1818 y.dan), Myunxen un-ti prof. Asosiy ilmiy işlari fizik optikaga oid. F. Quyoş va sayyoralarning spektrlarini örgangan. Dispersiyani tadqiq qilişga, axromatik linza olişga muhim hissa qöşgan. Katta axromatik obyektivlar tayerlaş texnologiyasini takomillaştiriş, spektrometr, axromatik mikroskop, okulyar mikrometr va geliometrni ixtiro kilgan. Quyoş spektridagi qora çizikdar (fraungofer çiziqlari)ni birinçi bölib örgangan, tölqin uzunligini ölçagan. Difraksion panjara ixtiro qilgan va uni parallel nurlar difraksiyasini tadqiq qilişda qöllagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРАУНГОФЕР (Fraunhofer) Йозеф (1787.6.3, Штраубинг 1826.7.6, Мюнхен) — немис физиги. Бавария ФА аъзоси (1823). Мустақил маълумот олган. Мюнхен мат. ва оптика ин-ти директори (1818 й.дан), Мюнхен ун-ти проф. Асосий илмий ишлари физик оптикага оид. Ф. Қуёш ва сайёраларнинг спектрларини ўрганган. Дисперсияни тадқиқ қилишга, ахроматик линза олишга муҳим ҳисса қўшган. Катта ахроматик объективлар тайерлаш технологиясини такомиллаштириш, спектрометр, ахроматик микроскоп, окуляр микрометр ва гелиометрни ихтиро килган. Қуёш спектридаги қора чизикдар (фраунгофер чизиқлари)ни биринчи бўлиб ўрганган, тўлқин узунлигини ўлчаган. Дифракцион панжара ихтиро қилган ва уни параллел нурлар дифракциясини тадқиқ қилишда қўллаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.