Frederik Jolio-Kyuri
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 181-b. — ziyouz.com
Jolio-Kyuri Frederik JOLIO-KYURI (Joliot-Curie) Frederik (1900.19.3 — Parij — 1958.14.8) — fransuz fizigi. Xalqaro tinçlik tarafdorlari xarakati asosçilari va rahbarlaridan biri. Ilmiy işlari yadro fizikasi, yadro kimyosi, yadro texnikasiga oid. I. Jolio-Kyuri b-n birgalikda birinçi bölib gamma-kvantdan xosil bölgan elektron-pozitron juftlari izining fotosuratini oldilar (1933) va şu yilning özida fransuz fizigi J. Tibo b-n xamkorlikda birinçi marta elektron-pozitron juftlari annigilyatsiyasti kuzatdilar. Fransuz olimlari G. Alban va L. Kovarskixlar b-n hamkorlikda birinçi bölib yadro portlaşida zanjir reaksiya bölişini isbotlagan (1939), neytron massasining proton massasiga nisbatan bir qança kattaligini körsatgan (1939). Kollej de Frans yadro fizika va kimyo lab. sida birinçi fransuz siklotronniy işga tuşirgan. 1948 y. 15 dek.da J.-K. rahbarligida Fransiyada birinçi atom reaktori işga tuşirildi. 1940 y.dan J.-K. Tinçlik tarafdorlari xalqaro kongressi doimiy qömitasining, 1951 y.dan esa Xalqaro Tinçlik Kengaşining raisi. Nobel mukofoti (1935), «Xalqaro tinçlikni saqlaş uçun» mukofoti (1951) laureati.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОЛИО-КЮРИ (Joliot-Curie) Фредерик (1900.19.3 — Париж — 1958.14.8) — француз физиги. Халқаро тинчлик тарафдорлари харакати асосчилари ва раҳбарларидан бири. Илмий ишлари ядро физикаси, ядро кимёси, ядро техникасига оид. И. Жолио-Кюри б-н биргаликда биринчи бўлиб гамма-квантдан хoсил бўлган электрон-позитрон жуфтлари изининг фотосуратини олдилар (1933) ва шу йилнинг ўзида француз физиги Ж. Тибо б-н хамкорликда биринчи марта электрон-позитрон жуфтлари аннигиляциясти кузатдилар. Француз олимлари Г. Альбан ва Л. Коварскихлар б-н ҳамкорликда биринчи бўлиб ядро портлашида занжир реакция бўлишини исботлаган (1939), нейтрон массасининг протон массасига нисбатан бир қанча катталигини кўрсатган (1939). Коллеж де Франс ядро физика ва кимё лаб. сида биринчи француз циклотронный ишга туширган. 1948 й. 15 дек.да Ж.-К. раҳбарлигида Францияда биринчи атом реактори ишга туширилди. 1940 й.дан Ж.-К. Тинчлик тарафдорлари халқаро конгресси доимий қўмитасининг, 1951 й.дан эса Халқаро Тинчлик Кенгашининг раиси. Нобель мукофоти (1935), «Халқаро тинчликни сақлаш учун» мукофоти (1951) лауреати.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.