Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Frederik Soddi

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 491-b. — ziyouz.com

    Soddi Frederik SODDI (Soddy) Frederik (1877.2.9, Istborn — 1956.22.9) — ingliz radiokimyogari. London Qirollik jamiyati a'zosi (1910 y.dan). Oksford un-tini tugatgan (1898). 1900—02 y.da Monrealdagi MakGill un-tida E. Rezerford b-n, 1903—04 y.larda London un-tida U. Ramzay b-n işlagan. Glazgo un-tida dars bergan (1904—14), Aberdin (1914— 19) va Oksford (1919—36) un-tlarida prof. Asosiy ilmiy işlari radioaktivlik tadqiqotiga oid. E. Rezerford b-n hamkorlikda toriyX (radiy224) radioelementa ni kaşf etdi (1902) va 2 ta emanatsiya (radon220 va radon222)ning kimyoviy inertligini isbot qildi, radioaktiv parçalaniş nazariyasi asoslarini işlab çikdi (1902), «yarim yemiriliş davri» tuşunçasini fanga kiritdi. U. Ramzay b-n hamkorlikda radiy va radon radioaktiv parçalanganda geliy hosil bölişini isbot qildi. O. Gan va L. Meytnerlarga boğliq bölmagan holda protaktiniyni kaşf etdi. Nobel mukofoti laureati (1921). Uning şarafiga mineral (soddi) nomlangan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СОДДИ (Soddy) Фредерик (1877.2.9, Истборн — 1956.22.9) — инглиз радиокимёгари. Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1910 й.дан). Оксфорд ун-тини тугатган (1898). 1900—02 й.да Монреалдаги МакГилл ун-тида Э. Резерфорд б-н, 1903—04 й.ларда Лондон ун-тида У. Рамзай б-н ишлаган. Глазго ун-тида дарс берган (1904—14), Абердин (1914— 19) ва Оксфорд (1919—36) ун-тларида проф. Асосий илмий ишлари радиоактивлик тадқиқотига оид. Э. Резерфорд б-н ҳамкорликда торийХ (радий224) радиоэлемента ни кашф этди (1902) ва 2 та эманация (радон220 ва радон222)нинг кимёвий инертлигини исбот қилди, радиоактив парчаланиш назарияси асосларини ишлаб чикди (1902), «ярим емирилиш даври» тушунчасини фанга киритди. У. Рамзай б-н ҳамкорликда радий ва радон радиоактив парчаланганда гелий ҳосил бўлишини исбот қилди. О. Ган ва Л. Мейтнерларга боғлиқ бўлмаган ҳолда протактинийни кашф этди. Нобель мукофоти лауреати (1921). Унинг шарафига минерал (содди) номланган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.