Frenel Ogyusten Jan
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 283-b. — ziyouz.com
Frenel Ogyusten Jan FRENEL (Fresnel) Ogyusten Jan (1788.10.5, Broli 1827.14.7, Vild'Avre, Parij yaqinida) — fransuz fizigi, Parij FA a'zosi (1823). London Qirollik jamiyati a'zosi, tölqin optikasi asosçilaridan biri. Fizikani mustaqil örgangan. Politexnika maktabida (1806), söngra köpriklar va yöllar maktabi (Parij)da öqigan (1809). Ilmiy işlari fizik optikaga oid. Interferensiya prinsipini qayta kaşf qildi (1815). Gyuygens prinsipini töldirdi (Gyuygens—Frenel prinsipi 1816), yoruğlik difraksiyasi nazariyasini işlab çikdi (1818), tösiq çeti va dumaloq tirqişdan difraksiyani kuzatdi. Yoruğlik tölkinlarining köndalangligini isbotladi (1821), nurning ikkilanib sinişini, qutblaniş tekisligining burilişini tuşuntirib berdi. Ikki muhit çegarasidan yoruğlikning qaytiş va siniş qonunlarini topdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРЕНЕЛЬ (Fresnel) Огюстен Жан (1788.10.5, Брольи 1827.14.7, Вильд’Авре, Париж яқинида) — француз физиги, Париж ФА аъзоси (1823). Лондон Қироллик жамияти аъзоси, тўлқин оптикаси асосчиларидан бири. Физикани мустақил ўрганган. Политехника мактабида (1806), сўнгра кўприклар ва йўллар мактаби (Париж)да ўқиган (1809). Илмий ишлари физик оптикага оид. Интерференция принципини қайта кашф қилди (1815). Гюйгенс принципини тўлдирди (Гюйгенс—Френель принципи 1816), ёруғлик дифракцияси назариясини ишлаб чикди (1818), тўсиқ чети ва думалоқ тирқишдан дифракцияни кузатди. Ёруғлик тўлкинларининг кўндаланглигини исботлади (1821), нурнинг иккиланиб синишини, қутбланиш текислигининг бурилишини тушунтириб берди. Икки муҳит чегарасидан ёруғликнинг қайтиш ва синиш қонунларини топди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.