Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Friderik Şopen

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196–197-b. — ziyouz.com

    Şopen Friderik ŞOPEN (Sport) Friderik (1810.22.2, Jelyazova Volya, Varşava yaqinida — 1849.17.10, Parij) — polyak kompozitori, pianinoçi, musiqiy romantizmning yirik vakili. 1830-31 y. lar Venada, 1831 yildan Parijda yaşab, 1830-y.lar örtalaridan asosan ijod bilan şuğullangan.

    Ş.ning xalqçil, vatanparvarlik, romantik ijodi polyak musiqasini jahonga tanitdi. Noyob ijroçilik mahoratiga ega bölgan Ş. fortepiano musiqasining ifoda va texnik imkoniyatlarini kengaytirdi, milliy ommabop raqs (polonez, mazurka va boşqalar) şakllarini badiiylaştirdi. Eng nozik ruhiy jarayonlarni aks etgan, ayni paytda kuçli dramaturgik rivojiga ega bölgan asarlari barça ovozlar kuyçanligi, garmoniyaning öziga xosligi, özgarişlarga boy va kompozitsion mukammal rivoji bilan ajralib turadi. Fortepiano uçun 2 konserti, 3 sonatasida Betxoven simfonizmi an'analarini davom ettirdi. Skerso, çolğu ballada, etyud, prelyudiya va noktyurnlarni mustaqil badiiy tugal asarlar darajasiga kötargan.

    1927 yildan Varşavada Ş. nomidagi xalqaro pianinoçilar tanlovi ötkazilmoqda, 1934 yildan Ş. instituti (1950 yildan Ş. jamiyati), 1932 yildan Jelyazova Volyada memorial uymuzeyi faoliyat körsatmoqda. Özbekistonda Ş.ning barça asarlari pedagogik va konsert repertuaridan örin olgan, Navoiy teatrida «Şopeniana» baleti sahnalaştirilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ШОПЕН (Спорт) Фридерик (1810.22.2, Желязова Воля, Варшава яқинида — 1849.17.10, Париж) — поляк композитори, пианиночи, мусиқий романтизмнинг йирик вакили. 1830-31 й. лар Венада, 1831 йилдан Парижда яшаб, 1830-й.лар ўрталаридан асосан ижод билан шуғулланган.

    Ш.нинг халқчил, ватанпарварлик, романтик ижоди поляк мусиқасини жаҳонга танитди. Ноёб ижрочилик маҳоратига эга бўлган Ш. фортепиано мусиқасининг ифода ва техник имкониятларини кенгайтирди, миллий оммабоп рақс (полонез, мазурка ва бошқалар) шаклларини бадиийлаштирди. Энг нозик руҳий жараёнларни акс этган, айни пайтда кучли драматургик ривожига эга бўлган асарлари барча овозлар куйчанлиги, гармониянинг ўзига хослиги, ўзгаришларга бой ва композицион мукаммал ривожи билан ажралиб туради. Фортепиано учун 2 концерти, 3 сонатасида Бетховен симфонизми анъаналарини давом эттирди. Скерцо, чолғу баллада, этюд, прелюдия ва ноктюрнларни мустақил бадиий тугал асарлар даражасига кўтарган.

    1927 йилдан Варшавада Ш. номидаги халқаро пианиночилар танлови ўтказилмоқда, 1934 йилдан Ш. институти (1950 йилдан Ш. жамияти), 1932 йилдан Желязова Воляда мемориал уймузейи фаолият кўрсатмоқда. Ўзбекистонда Ш.нинг барча асарлари педагогик ва концерт репертуаридан ўрин олган, Навоий театрида «Шопениана» балети саҳналаштирилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.