Fridrix II
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287-b. — ziyouz.com
Fridrix II (1712.24.1, Berlin 1786.17.8, Potsdam) — Prussiya kiroli (1740 y.dan). Gogensollernlar sulolasidan. Qirol Fridrix Vilgelmning öğli. Yirik sarkarda. Yoşligida fransuz ma'rifatparvarlari ta'sirida bölgan. Ayni vaqtda pruss harbiybyurokratik militarizmining eng izçil vakillaridan. 1740 y. F.P Avstriyaga tegişli Sileziyaga bostirib kirib, bir neça bor uruş qilgan. 1Sileziya uruşi (1740— 42) va 2Sileziya uruşi (1744—45) natijasida muhim iqtisodiy va strategik ahamiyatga ega bölgan bu ölkani öziga tobe qilgan. 1756—63 y.lardagi Yetti yillik uruşda Avstriya va Fransiya qöşinlariga bir neça marta zarba bergan. F. II özini san'atni qadrlovçi va homiysi qilib körsatgan. Bir qator falsafiy va tarixiy asarlarning muallifi bölgan. Asarlarini, asosan, fransuz tilida yozgan. Absolyutizmni mustahkamlaş yuzasidan F.P bir neça islohotlar ötkazgan.
F. II davrida Prussiya buyuk davlatlar qatoriga çiqqan, uning hududi 2 barobar köpaygan. Ammo zulm va rasmiyatçilikka asoslangan bu davlat mustahkam bölmagan. F. II vafotidan söng köp ötmay Prussiyaning Fransiya b-n olib borgan uruşlarida bu ahvol oçiq namoyon bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРИДРИХ II (1712.24.1, Берлин 1786.17.8, Потсдам) — Пруссия кироли (1740 й.дан). Гогенцоллернлар сулоласидан. Қирол Фридрих Вильгельмнинг ўғли. Йирик саркарда. Ёшлигида француз маърифатпарварлари таъсирида бўлган. Айни вақтда прусс ҳарбийбюрократик милитаризмининг энг изчил вакилларидан. 1740 й. Ф.П Австрияга тегишли Силезияга бостириб кириб, бир неча бор уруш қилган. 1Силезия уруши (1740— 42) ва 2Силезия уруши (1744—45) натижасида муҳим иқтисодий ва стратегик аҳамиятга эга бўлган бу ўлкани ўзига тобе қилган. 1756—63 й.лардаги Етти йиллик урушда Австрия ва Франция қўшинларига бир неча марта зарба берган. Ф. II ўзини санъатни қадрловчи ва ҳомийси қилиб кўрсатган. Бир қатор фалсафий ва тарихий асарларнинг муаллифи бўлган. Асарларини, асосан, француз тилида ёзган. Абсолютизмни мустаҳкамлаш юзасидан Ф.П бир неча ислоҳотлар ўтказган.
Ф. II даврида Пруссия буюк давлатлар қаторига чиққан, унинг ҳудуди 2 баробар кўпайган. Ammo зулм ва расмиятчиликка асосланган бу давлат мустаҳкам бўлмаган. Ф. II вафотидан сўнг кўп ўтмай Пруссиянинг Франция б-н олиб борган урушларида бу аҳвол очиқ намоён бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.