Frits Albert Lipman
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 137-b. — ziyouz.com
Lipman Frits Albert (1899.12.6, Kenigsberg, hoz. Kaliningrad — 1986) — amerikalik biokimyogar. AQŞ Milliy FA a'zosi (1950 y.dan). Asosiy ilmiy işlari töqimalardagi moddalar almaşinuviga oid. Uglevodlar metabolizmida fosfatlar fosfat guruxlarini yöqotib, nisbatan oz, ba'zan köp mikdorda energiya ajratib çiqarişi mumkin. Şunga asoslanib energiyasi kam va energiyaga boy fosfatlar mavjudligini, ular har qaysisining tavsifli strukturasini aniqladi. Kabutar jigaridan fermentativ reaksiyalarda atsil guruxlarini taşişda iştirok etadigan birikmani ajratib oldi va unga A konforment deb nom berdi (1947), uning tuzilişini tek-şirdi va biologik rolini anikladi. Nobel mukofoti laureati (1953).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИПМАН Фриц Альберт (1899.12.6, Кенигсберг, ҳоз. Калининград — 1986) — америкалик биокимёгар. АҚШ Миллий ФА аъзоси (1950 й.дан). Асосий илмий ишлари тўқималардаги моддалар алмашинувига оид. Углеводлар метаболизмида фосфатлар фосфат гурухларини йўқотиб, нисбатан оз, баъзан кўп микдорда энергия ажратиб чиқариши мумкин. Шунга асосланиб энергияси кам ва энергияга бой фосфатлар мавжудлигини, улар ҳар қайсисининг тавсифли структурасини аниқлади. Кабутар жигаридан ферментатив реакцияларда ацил гурухларини ташишда иштирок этадиган бирикмани ажратиб олди ва унга А конформент деб ном берди (1947), унинг тузилишини тек-ширди ва биологик ролини аниклади. Нобель мукофоти лауреати (1953).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.