Friz tili
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287–288-b. — ziyouz.com
Friz tili — german tillarining ğarbiy guruhçasiga mansub, Niderlandiyaning Frislandiya viloyatida, Ğarbiy Friz o.larida va Germaniyaning Quyi Saksoniya (Zaterland) yerida, Şlezvig şim.ğarbida, Şim. Friz o.larida, Gelgoland o.da tarqalgan til; asosan, oğzaki muloqot tili sifatida qöllanadi. Sözlaşuvçilarning umumiy soni Niderlandiyada 400 ming, Germaniyada 20 ming kişidan ortiq (ötgan asrning 90-y. lari).
F.t. lahjalari 3 ta: ğarbiy (Frislandiya), şarqiy (Zaterland) va şim. (Şlezvig). Frislandiya şaharlarida «şahar F.t.» varianta — niderlandiya tilining sezilarli ta'siri bölgan variant tarqalgan. Genetik jixatdan kds. ingliz tili b-n uzviy boğliq. F.t.ning fonologik tizimida vokalizm ança rivojlangan. Otlarda 2 ta jins mavjud. Kuçli va kuçeiz fe'llar farkdanadi. Ilk yozma yodgorliklari 13-a.ga mansub. 16-a.dan barça rasmiy doiralarda niderland tili qöllana boşladi, F.t., asosan, oğzaki muomala tiliga aylandi. Keyingi ön yilliklarda Niderlandiya maktablarida F.t. izçil ravişda ukatila boşladi, köplab adabiyotlar, davriy matbuot naşr etildi. Yozuvi lotin grafikasi asosida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРИЗ ТИЛИ — герман тилларининг ғарбий гуруҳчасига мансуб, Нидерландиянинг Фрисландия вилоятида, Ғарбий Фриз о.ларида ва Германиянинг Қуйи Саксония (Затерланд) ерида, Шлезвиг шим.ғарбида, Шим. Фриз о.ларида, Гельголанд о.да тарқалган тил; асосан, оғзаки мулоқот тили сифатида қўлланади. Сўзлашувчиларнинг умумий сони Нидерландияда 400 минг, Германияда 20 минг кишидан ортиқ (ўтган асрнинг 90-й. лари).
Ф.т. лаҳжалари 3 та: ғарбий (Фрисландия), шарқий (Затерланд) ва шим. (Шлезвиг). Фрисландия шаҳарларида «шаҳар Ф.т.» варианта — нидерландия тилининг сезиларли таъсири бўлган вариант тарқалган. Генетик жихатдан кдц. инглиз тили б-н узвий боғлиқ. Ф.т.нинг фонологик тизимида вокализм анча ривожланган. Отларда 2 та жинс мавжуд. Кучли ва кучеиз феъллар фаркданади. Илк ёзма ёдгорликлари 13-а.га мансуб. 16-а.дан барча расмий доираларда нидерланд тили қўллана бошлади, Ф.т., асосан, оғзаки муомала тилига айланди. Кейинги ўн йилликларда Нидерландия мактабларида Ф.т. изчил равишда укатила бошлади, кўплаб адабиётлар, даврий матбуот нашр этилди. Ёзуви лотин графикаси асосида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.