Frustratsiya
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 291–292-b. — ziyouz.com
Frustratsiya (lot. frustratio — addaniş, rejalarning barbod bölişi) — muammoni hal qiliş yoki maqsadga erişiş yölidagi faoliyatni izdan çiqaruvçi ruhiy holat. U kişining maqsadga erişişi yölida uçraydigan, obyektiv ravişda yengib bölmaydigan yoki subyektiv ravişda şunday tuyuladigan qiyinçiliklar tufayli paydo böladi. F.ni keltirib çiqaruvçi sabablar frustrator deyiladi. F. holati frustratorning kuçiga, jadalligiga boğliq. F. holatida şaxsning vaziyatni töğri baholaş qobiliyati muhimdir. Şu bois turmuşning nokulay ta'sirlariga qarşi kuraşiş uçun odam fe'latvorida barqarorlikni şakllantiriş lozim. F. ham boşqa ruhiy holatlar singari kişi fe'latvoriga xos yoki yangi xislatlarning boşlanişini körsatuvçi, şuningdek, ötkinçi holat bölişi mumkin. F., asosan, salbiy hissiyotlar uyğotadi. F.ning turlari: tajovuzkor holat, apatiya, depressiv holat, ğamginlik tuyğusi, öziga işonmaslik, kuçsizlik, mayuslik va b. F.ning tajovuzkor holati köpinça özini tuta olmaydigan, qöpol odamga xos bölsa, depressiya holati öziga işonmaydigan şaxsga taalluklidir. Ba'zan oğir tabiatli kişilarda ham şu xiddagi holatni vujudga keltiriş mumkin, lekin bu vaziyat uzoqqa çözilmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРУСТРАЦИЯ (лот. frustratio — адданиш, режаларнинг барбод бўлиши) — муаммони ҳал қилиш ёки мақсадга эришиш йўлидаги фаолиятни издан чиқарувчи руҳий ҳолат. У кишининг мақсадга эришиши йўлида учрайдиган, объектив равишда енгиб бўлмайдиган ёки субъектив равишда шундай туюладиган қийинчиликлар туфайли пайдо бўлади. Ф.ни келтириб чиқарувчи сабаблар фрустратор дейилади. Ф. ҳолати фрустраторнинг кучига, жадаллигига боғлиқ. Ф. ҳолатида шахснинг вазиятни тўғри баҳолаш қобилияти муҳимдир. Шу боис турмушнинг нокулай таъсирларига қарши курашиш учун одам феълатворида барқарорликни шакллантириш лозим. Ф. ҳам бошқа руҳий ҳолатлар сингари киши феълатворига хос ёки янги хислатларнинг бошланишини кўрсатувчи, шунингдек, ўткинчи ҳолат бўлиши мумкин. Ф., асосан, салбий ҳиссиётлар уйғотади. Ф.нинг турлари: тажовузкор ҳолат, апатия, депрессив ҳолат, ғамгинлик туйғуси, ўзига ишонмаслик, кучсизлик, маъюслик ва б. Ф.нинг тажовузкор ҳолати кўпинча ўзини тута олмайдиган, қўпол одамга хос бўлса, депрессия ҳолати ўзига ишонмайдиган шахсга тааллуклидир. Баъзан оғир табиатли кишиларда ҳам шу хиддаги ҳолатни вужудга келтириш мумкин, лекин бу вазият узоққа чўзилмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.