Ftor-kauçuklar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 294–295-b. — ziyouz.com
Ftor-kauçuklar — makromolekulasi tarkibida ftor atomi tutgan kauçuksimon polimerlar (elastomerlar). Issiqqa çidamligi, yonmasligi va yemiruvçi muhitlarga bardoşliligi b-n ajralib turadi. Geksaftorpropilen yoki triftorxloretilen b-n vinilidenftoridning sopolimerlanişidan hosil bölgan mahsulotlar sanoatda köp işlatiladi. Bu xiddagi sopolimerlar uzoq saklanadigan, oq tusli zaharsiz mahsulot, ziçligi 1830—1860 kg/m3, şişalaniş trasi —20° ga yaqin, mol. m. 10 mingdan 1 mln.gaça.
F. asosida olingan rezinalardan. sovuqqa çidaydigani perftormetilvinil efir b-n vinilidenftoridning sopolimerlanişi negizida olinadi. Bu F.ning şişalaniş trasi — 40° atrofida.
Işqorlar, turli erituvçi va oksidlovçilarga, şu jumladan, ftorga çidamli rezinalar töliq ftorlangan kauçuklardan, mas, triftornitrozometanli tetraftoretilen sopolimeri, issiqqa çidamli rezinalar esa perftormetilvinil efirli tetraftoretilen sopolimerlari asosida olinadi.
Monomerlarni emulsiyada radikalli polimerlaş — F.ning asosiy sintez usuli hisoblanadi. F., asosan, moy, oksidlovçilar hamda yemiruvçi moddalar (200° va undan yuqori trada) b-n bevosita kontaktda böladigan asbobuskunalarning ziçlovçi qismlarini tayyorlaşda, kimyo sanoatida, aviatsiya va kosmik texnikada işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФТОР-КАУЧУКЛАР — макромолекуласи таркибида фтор атоми тутган каучуксимон полимерлар (эластомерлар). Иссиққа чидамлиги, ёнмаслиги ва емирувчи муҳитларга бардошлилиги б-н ажралиб туради. Гексафторпропилен ёки трифторхлорэтилен б-н винилиденфториднинг сополимерланишидан ҳосил бўлган маҳсулотлар саноатда кўп ишлатилади. Бу хиддаги сополимерлар узоқ сакланадиган, оқ тусли заҳарсиз маҳсулот, зичлиги 1830—1860 кг/м3, шишаланиш траси —20° га яқин, мол. м. 10 мингдан 1 млн.гача.
Ф. асосида олинган резиналардан. совуққа чидайдигани перфторметилвинил эфир б-н винилиденфториднинг сополимерланиши негизида олинади. Бу Ф.нинг шишаланиш траси — 40° атрофида.
Ишқорлар, турли эритувчи ва оксидловчиларга, шу жумладан, фторга чидамли резиналар тўлиқ фторланган каучуклардан, мас, трифторнитрозометанли тетрафторэтилен сополимери, иссиққа чидамли резиналар эса перфторметилвинил эфирли тетрафторэтилен сополимерлари асосида олинади.
Мономерларни эмульсияда радикалли полимерлаш — Ф.нинг асосий синтез усули ҳисобланади. Ф., асосан, мой, оксидловчилар ҳамда емирувчи моддалар (200° ва ундан юқори трада) б-н бевосита контактда бўладиган асбобускуналарнинг зичловчи қисмларини тайёрлашда, кимё саноатида, авиация ва космик техникада ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.