Fuqarolar uruşi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 318-b. — ziyouz.com
Fuqarolar uruşi - bir mamlakat içidagi ijtimoiy guruhdar örtasida davlat hokimiyati uçun olib boriladigan qurolli kuraş. F.u. ijtimoiy keskinliklar zaminida vujudga keladi. Tarixda F.u. turli şakl va körinişda namoyon bölgan: qullar qözğoloni, dehqonlar uruşi, partizanlar uruşi, xalqning hukumatga qarşi qurolli kuraşi va h.k. F.u. davlatlar örtasidagi uruşlar, çet el bosqinçilariga qarşi kuraş va milliy ozodlik harakati b-n qöşilib ketişi mumkin. Hokimiyatdagi hukmron guruhdar bir-biriga qarşi turgan F.u. ham böladi (Rim respublikasining ağdarilişi davridagi F.u., Angliyadagi Kizil gul va Oq gul uruşlari). F.u. etnik (2000—2003 y.larda Ruandada), separatistik (2000—2002 y.larda Serbiyada), konfessional (bir neça bor Şim. Irlandiyada) sabablarga köra kelib çiqişi mumkin. F.u.da iştirok etayotgan tomonlarning biri diniy, ikkinçisi dunyoviy şiorlar ostida (1992—95 y.larda Tojikistonda) harakat qilişi mumkin. F.u. iqtisodiy böhronlar, köplab odamlarning qurbon bölişiga olib keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФУҚАРОЛАР УРУШИ - бир мамлакат ичидаги ижтимоий гуруҳдар ўртасида давлат ҳокимияти учун олиб бориладиган қуролли кураш. Ф.у. ижтимоий кескинликлар заминида вужудга келади. Тарихда Ф.у. турли шакл ва кўринишда намоён бўлган: қуллар қўзғолони, деҳқонлар уруши, партизанлар уруши, халқнинг ҳукуматга қарши қуролли кураши ва ҳ.к. Ф.у. давлатлар ўртасидаги урушлар, чет эл босқинчиларига қарши кураш ва миллий озодлик ҳаракати б-н қўшилиб кетиши мумкин. Ҳокимиятдаги ҳукмрон гуруҳдар бир-бирига қарши турган Ф.у. ҳам бўлади (Рим республикасининг ағдарилиши давридаги Ф.у., Англиядаги Кизил гул ва Оқ гул урушлари). Ф.у. этник (2000—2003 й.ларда Руандада), сепаратистик (2000—2002 й.ларда Сербияда), конфессионал (бир неча бор Шим. Ирландияда) сабабларга кўра келиб чиқиши мумкин. Ф.у.да иштирок этаётган томонларнинг бири диний, иккинчиси дунёвий шиорлар остида (1992—95 й.ларда Тожикистонда) ҳаракат қилиши мумкин. Ф.у. иқтисодий бўҳронлар, кўплаб одамларнинг қурбон бўлишига олиб келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.