Fuzariotoksikoz

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 297-b. — ziyouz.com

Fuzariotoksikoz O K S I K O Z (Fusariotoxicosis) — çorva mollarining Fusarium turkumiga mansub zamburuğlar b-n zararlangan ozuqalarni yeyişdan zaharlanişi. F. köproq otlar, çöçqalar va parrandalarda uçraydi (zaharlaniş oqibatida ölim 3% dan 100%gaça bölişi mumkin). Yaşirin davri bir neça soatdan 5—6 kungaça, ötkir, yarim ötkir va surunkali keçadi. Ötkir keçganda hayvonlarning umumiy holati yomonlaşadi, harakatsizlik kuzatiladi, iç ketadi va burun böşliğidan şilliq suyuqlik oqadi, lablarida va oğiz şilliq qavatida yoriliş va yaralar kuzatiladi, tezagidan ötkir qölansa xds keladi. Tovuqlarda patlar hurpaygan, toj va sirğalar kökaradi. Kasallik 1—4 kun davom etadi. Qon tarkibida eritrotsitlar va leykotsitlar miqdori oşadi.

Davolaş: kasallik ötkir keçganda tarkibida kalsiy xlorid, glyukoza va askorbin kislota bölgan eritma hayvon soğaygunga qadar bir kunda bir mahal venaga yuboriladi. Yengil hazm böluvçi va vitaminlarga boy ozuqalar beriladi.

Oldini oliş: mollarga berilayotgan yemxaşak toksikologik tekşiruvdan ötkaziladi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

Ф У З А Р И О Т О К С И К О З (Fusariotoxicosis) — чорва молларининг Fusarium туркумига мансуб замбуруғлар б-н зарарланган озуқаларни ейишдан заҳарланиши. Ф. кўпроқ отлар, чўчқалар ва паррандаларда учрайди (заҳарланиш оқибатида ўлим 3% дан 100%гача бўлиши мумкин). Яширин даври бир неча соатдан 5—6 кунгача, ўткир, ярим ўткир ва сурункали кечади. Ўткир кечганда ҳайвонларнинг умумий ҳолати ёмонлашади, ҳаракатсизлик кузатилади, ич кетади ва бурун бўшлиғидан шиллиқ суюқлик оқади, лабларида ва оғиз шиллиқ қаватида ёрилиш ва яралар кузатилади, тезагидан ўткир қўланса хдц келади. Товуқларда патлар ҳурпайган, тож ва сирғалар кўкаради. Касаллик 1—4 кун давом этади. Қон таркибида эритроцитлар ва лейкоцитлар миқдори ошади.

Даволаш: касаллик ўткир кечганда таркибида кальций хлорид, глюкоза ва аскорбин кислота бўлган эритма ҳайвон соғайгунга қадар бир кунда бир маҳал венага юборилади. Енгил ҳазм бўлувчи ва витаминларга бой озуқалар берилади.

Олдини олиш: молларга берилаётган емхашак токсикологик текширувдан ўтказилади.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.