Fyodor Petroviç Litke
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 154-b. — ziyouz.com
Litke Fyodor Petroviç (1797.17.9 — Peterburg — 1882.8.8) — rus dengizçi sayyohi va geografi. Arktikani tadqiq qilgan. Graf (1866), admiral (1855), Peterburg FAning muxbir a'zosi (1829), faxriy a'zosi (1855) va prezidenti (1864). Bir neça rus va xorijiy ilmiy muassasalarning faxriy a'zosi, Parij FAning muxbir a'zosi. 1817—19 y.larda V. M. Golovnin rahbarligida dunyo aylana sayohatda iştirok etgan. 1821—24 y.larda Novaya Zemlya o.lari sohillarini, Barens va Oq dengizlarni tadqiq etgan ekspeditsiyaga boşçilik qilgan. 1826—29 y.larda dunyo aylana ekspeditsiyaga rahbarlik qilib, Bering dengizi sohillarini örgangan. Karolina arxipelagidagi 12 orolni kaşf qildi. L. Rossiya Geografiya jamiyatiga 1845 — 50 va 1857—72 y.larda rahbarlik qilgan. 1873 y.da Rossiya Geografiya jamiyati L. nomida Katta oltin medal ta'sis etdi. Novaya Zemlya o.laridagi burun, yarim orol, tog va qöltiq, Frans-Iosif Yeridagi orol va b. L. nomiga qöyilgan.
As: Çetirexkratnoye puteşestviye v Severniy Ledovitiy okean na voyennom brige «Novaya Zemlya» v 1821 — 1824 godax, 2 izd., M., 1948; Puteşestviye vokrug sveta na voyennom şlyupe «Senyavin» v 1826—29 gg., 2 izd., M., 1948.
Ad.: Alekseyev A. I ., Fyodor Petroviç Litke, M., 1970.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИТКЕ Фёдор Петрович (1797.17.9 — Петербург — 1882.8.8) — рус денгизчи сайёҳи ва географи. Арктикани тадқиқ қилган. Граф (1866), адмирал (1855), Петербург ФАнинг мухбир аъзоси (1829), фахрий аъзоси (1855) ва президенти (1864). Бир неча рус ва хорижий илмий муассасаларнинг фахрий аъзоси, Париж ФАнинг мухбир аъзоси. 1817—19 й.ларда В. М. Головнин раҳбарлигида дунё айлана саёҳатда иштирок этган. 1821—24 й.ларда Новая Земля о.лари соҳилларини, Баренц ва Оқ денгизларни тадқиқ этган экспедицияга бошчилик қилган. 1826—29 й.ларда дунё айлана экспедицияга раҳбарлик қилиб, Беринг денгизи соҳилларини ўрганган. Каролина архипелагидаги 12 оролни кашф қилди. Л. Россия География жамиятига 1845 — 50 ва 1857—72 й.ларда раҳбарлик қилган. 1873 й.да Россия География жамияти Л. номида Катта олтин медаль таъсис этди. Новая Земля о.ларидаги бурун, ярим орол, тог ва қўлтиқ, Франц-Иосиф Еридаги орол ва б. Л. номига қўйилган.
Ас: Четырехкратное путешествие в Северный Ледовитый океан на военном бриге «Новая Земля» в 1821 — 1824 годах, 2 изд., М., 1948; Путешествие вокруг света на военном шлюпе «Сенявин» в 1826—29 гг., 2 изд., М., 1948.
Ад.: Алексеев А. И ., Фёдор Петрович Литке, М., 1970.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.