Gadoiy
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13–14-b. — ziyouz.com
Gadoiy (taxallusi; asl ismi hozirça noma'lum) (1403/04 — 15-a. oxiri) — şoir. Ğazal janri, aruz ilmi va şe'riyat qoidalarini yaxşi bilgan. Asosan turkiy (özbek) va qisman fors tilida ğazal, qit'a, tuyuq, mustazod, qasidalar yaratgan. G. öz ijodi b-n 15-a. özbek mumtoz şe'riyati rivojiga katta hissa qöşgan. Xususan, uning ğazallari mazmunan hayotiyligi, badiiy va şaklan barkamolligi b-n ajralib turadi. Ayrim ğazal va qitalarida şoirning öz hayoti lavhalari va ruhiy keçinmalari aks etgan. Şe'riyatida «çarx jafosi», «rözğor javri»dan fiğon, «ğurbat mehnati» va «rohiblar tazyiqidan» şikoyat ohanglari seziladi. G. şe'rlari aruzning xalq qöşiqlariga yaqin ramal, hazaj bahrlarida yozilgan; tili xalqona sodda, vazni yengil, şux va uynoki. G.ning 15-a. 2-yarmi — 16-a. boşlarida noma'lum kotib tomonidan kuçirilgan «Devoni Gado» asari bor. Unga 2974 misradan iborat 230 ğazal, 1 mustazod, 1 kasida, 5 qit'a, tuyuq kirgan. «Devon»dagi qasida temuriy şahzoda Muhammad Jahongir Mirzoning öğli Halil Sulton madhiga bağişlangan. Devon qulyozmasi Parij Milliy kutubxonasida (inv. № 981), mikrofilmi va fotonusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi. G.ning forsiy-dagi şe'rlari Fahri Hiraviyning «Radoyif ul-aş'or» tazkirasiga kiritilgan. G. şe'rlari Turkiya (1960) va AQŞ (1971) da bosilib çiqqan. As: Şe'rlar, T., 1965; Devon, T., 1973.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАДОИЙ (тахаллуси; асл исми ҳозирча номаълум) (1403/04 — 15-а. охири) — шоир. Ғазал жанри, аруз илми ва шеърият қоидаларини яхши билган. Асосан туркий (ўзбек) ва қисман форс тилида ғазал, қитъа, туюқ, мустазод, қасидалар яратган. Г. ўз ижоди б-н 15-а. ўзбек мумтоз шеърияти ривожига катта ҳисса қўшган. Хусусан, унинг ғазаллари мазмунан ҳаётийлиги, бадиий ва шаклан баркамоллиги б-н ажралиб туради. Айрим ғазал ва қитьаларида шоирнинг ўз ҳаёти лавҳалари ва руҳий кечинмалари акс этган. Шеъриятида «чарх жафоси», «рўзғор жаври»дан фиғон, «ғурбат меҳнати» ва «роҳиблар тазйиқидан» шикоят оҳанглари сезилади. Г. шеърлари арузнинг халқ қўшиқларига яқин рамал, ҳазаж баҳрларида ёзилган; тили халқона содда, вазни енгил, шух ва уйноки. Г.нинг 15-а. 2-ярми — 16-а. бошларида номаълум котиб томонидан кучирилган «Девони Гадо» асари бор. Унга 2974 мисрадан иборат 230 ғазал, 1 мустазод, 1 касида, 5 қитъа, туюқ кирган. «Девон»даги қасида темурий шаҳзода Муҳаммад Жаҳонгир Мирзонинг ўғли Ҳалил Султон мадҳига бағишланган. Девон қулёзмаси Париж Миллий кутубхонасида (инв. № 981), микрофильми ва фотонусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади. Г.нинг форсий-даги шеърлари Фаҳри Ҳиравийнинг «Радойиф ул-ашъор» тазкирасига киритилган. Г. шеърлари Туркия (1960) ва АҚШ (1971) да босилиб чиққан. Ас: Шеърлар, Т., 1965; Девон, Т., 1973.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.