Gagauz tili
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13-b. — ziyouz.com
Gagauz tili — gagauzlar tili. Turkiy tillarning jan.-ğarbiy (öğuz) guruhiga mansub. Moldaviya va Ukrainaning jan.da, Şim. Kavkaz, Ruminiya, Şim.-Şarqiy Bolgariyada tarqalgan. G.t.da gaplaşuvçilarning umumiy soni 220 ming kişi (1990-y.lar örtalari). Bu til leksikasida bolgar, rus, moldavan kabi qöşni tillarning ta'siri bor. G. t. fonetikasi-dagi asosiy xususiyat — ikkilamçi çöziq unlilar mavjud bölib, difton-glaşuvning yuzaga kelişi va söz bo-şida yuqori va örta kötarilişdagi unlilar oldidan undoşlarning «y» laşuvidir. Köpgina undoşlar old kator unlilar b-n yonma-yon kelganda yumşaydi; gapda sözlar erkin tartibda keladi. Yordamçi sözlar vositasida birikma hosil qiliş rivojlangan. G.t.ning asosan çodirlungqumrat (markaziy) va vulkaneşt (jan.) lahjalari bor. G.t.ning yozuvi 1957 y.dan qabul qilingan, kirillrus grafikasiga asoslangan. Alifboga fonetik talabga kura «a», «b», «u» harflari qöşilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАГАУЗ ТИЛИ — гагаузлар тили. Туркий тилларнинг жан.-ғарбий (ўғуз) гуруҳига мансуб. Молдавия ва Украинанинг жан.да, Шим. Кавказ, Руминия, Шим.-Шарқий Болгарияда тарқалган. Г.т.да гаплашувчиларнинг умумий сони 220 минг киши (1990-й.лар ўрталари). Бу тил лексикасида болгар, рус, молдаван каби қўшни тилларнинг таъсири бор. Г. т. фонетикаси-даги асосий хусусият — иккиламчи чўзиқ унлилар мавжуд бўлиб, дифтон-глашувнинг юзага келиши ва сўз бо-шида юқори ва ўрта кўтарилишдаги унлилар олдидан ундошларнинг «й» лашувидир. Кўпгина ундошлар олд катор унлилар б-н ёнма-ён келганда юмшайди; гапда сўзлар эркин тартибда келади. Ёрдамчи сўзлар воситасида бирикма ҳосил қилиш ривожланган. Г.т.нинг асосан чодирлунгқумрат (марказий) ва вулканешт (жан.) лаҳжалари бор. Г.т.нинг ёзуви 1957 й.дан қабул қилинган, кириллрус графикасига асосланган. Алифбога фонетик талабга кура «а», «б», «у» ҳарфлари қўшилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.