Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gahçilik

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 108-b. — ziyouz.com

    Gahçilik — biror metall tarkibidagi boşqa metallni (odatda, oltindan mis yoki boşqa metallni, kumuşdan qalayini) ajratib oliş kasbi, qadimda zargarlikning bir sohasi. G. b-n şuğullanuvçi usta gahçi deb yuritilgan. Ötmişda zargarlar oltin, kumuş, qalayi, qörğoşin, mis, jez kabi metallarni bolgalab, egovlab, eritib yoki qiyib turli zargarlik buyumlari yasaganlarida ularning ğaş (yerga tökilgan va köradagi kulga erib tuşgan zarra) larini gahçilarga sotganlar. Gahçilar esa ularni suvda yuvib, kul va tuproqdan, şuningdek bir-biridan ajratib olganlar. Özbek zargarlari hali artellarga uyuşmagan davrlarda G. keng tarqalgan. Hozir zargarlik korxonalarida biror metalldan boşqa metallni ajratiş kimyoviy usulda bajariladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГАҲЧИЛИК — бирор металл таркибидаги бошқа металлни (одатда, олтиндан мис ёки бошқа металлни, кумушдан қалайини) ажратиб олиш касби, қадимда заргарликнинг бир соҳаси. Г. б-н шуғулланувчи уста гаҳчи деб юритилган. Ўтмишда заргарлар олтин, кумуш, қалайи, қўрғошин, мис, жез каби металларни болгалаб, эговлаб, эритиб ёки қийиб турли заргарлик буюмлари ясаганларида уларнинг ғаш (ерга тўкилган ва кўрадаги кулга эриб тушган зарра) ларини гаҳчиларга сотганлар. Гаҳчилар эса уларни сувда ювиб, кул ва тупроқдан, шунингдек бир-биридан ажратиб олганлар. Ўзбек заргарлари ҳали артелларга уюшмаган даврларда Г. кенг тарқалган. Ҳозир заргарлик корхоналарида бирор металлдан бошқа металлни ажратиш кимёвий усулда бажарилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.