Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Galen preparatlari

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54-b. — ziyouz.com

    Galen preparatlari (Praeparata galenica, s, Galenica)— ösimliklar (ildizi, bargi, guli, pöstloği va b.), minerallar va hayvonlar xom aşyosini qayta işlab olinadigan dorilar. Kds. Rim vraçi Klavdiy Galen nomi b-n yuritiladi. Fakat Galen davrida emas, balki hozir ham turli farmatsevtik usullar b-n tayyorlangan har xil dorilar G. p. deb ataladi. Köpçilik G.p. xom aşyodan, uni suv, spirt, efir yoki spirt b-n suv, efir b-n spirt aralaşmalari vositasida ekstraksiya qilib olinadi. Boşqalari esa, odatda, biror dorivor moddaning suv, spirt yoki yoğdagi eritmasidan iboratdir. G. p.ning asosiy guruxlari: ekstraktlar, nastoykalar, xuşböy suv va spirtlar, şarbatlar, eritmalar, sovunli spirtlar, sovunkrezolli preparatlar va h. k. Zamonaviy şifobaxş preparatlar (pepsin, tireoidin, aloy, kora smorodina ekstraktlari, allilsat va b.) G. p. sirasiga kiradi. Neogalen (novogalen) preparatlari ösymlik xom aşyosidan tayyorla-nib, ballast moddalardan mumkin qadar tozalangan va biologik jihatdan standartlantan aloxida G. p. dir. Bularni inyeksiya (mas, teri osti ga yuboriş) uçun işlatsa böladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГАЛЕН ПРЕПАРАТЛАРИ (Praeparata galenica, s, Galenica)— ўсимликлар (илдизи, барги, гули, пўстлоғи ва б.), минераллар ва ҳайвонлар хом ашёсини қайта ишлаб олинадиган дорилар. Кдц. Рим врачи Клавдий Гален номи б-н юритилади. Факат Гален даврида эмас, балки ҳозир ҳам турли фармацевтик усуллар б-н тайёрланган ҳар хил дорилар Г. п. деб аталади. Кўпчилик Г.п. хом ашёдан, уни сув, спирт, эфир ёки спирт б-н сув, эфир б-н спирт аралашмалари воситасида экстракция қилиб олинади. Бошқалари эса, одатда, бирор доривор модданинг сув, спирт ёки ёғдаги эритмасидан иборатдир. Г. п.нинг асосий гурухлари: экстрактлар, настойкалар, хушбўй сув ва спиртлар, шарбатлар, эритмалар, совунли спиртлар, совункрезолли препаратлар ва ҳ. к. Замонавий шифобахш препаратлар (пепсин, тиреоидин, алой, кора смородина экстрактлари, аллилсат ва б.) Г. п. сирасига киради. Неогален (новогален) препаратлари ўсймлик хом ашёсидан тайёрла-ниб, балласт моддалардан мумкин қадар тозаланган ва биологик жиҳатдан стандартлантан алохида Г. п. дир. Буларни инъекция (мас, тери ости га юбориш) учун ишлатса бўлади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.