Galmiroliz
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 67-b. — ziyouz.com
Galmiroliz (yun. halmuros - şör va lusis — parçalaniş), suvosti nuraşi — birlamçi çökindilarning dengiz ostida erişi, oksidlanişi va b. jarayonlar ta'sirida kimyoviy va mineral tarkibining özgarişi. Çökindi hosil böliş tezligi kamaysa suv osti nuraşi avj oladi. Bunday hollar dengiz va okeanlarning pelagik zonalarida, suv osti tizma toğlarida kuzatiladi. Faqat dengiz çökindilarida vujudga keladigan ba'zi bir minerallar (glaukonit, şamot zit va b.) ning kelib çiqişini, vulkan tuflarining suv ostida özgarişi va ulardan bentonitlar va b. gillarning tarkib topişini G. jarayoni b-n boğlaydilar. G. jarayoni tezligi dengiz suvidagi tuz va gazlarning xususiyatiga va çökindilarning töplaniş sur'atiga qarab aniqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЛЬМИРОЛИЗ (юн. halmuros - шўр ва lusis — парчаланиш), сувости нураши — бирламчи чўкиндиларнинг денгиз остида эриши, оксидланиши ва б. жараёнлар таъсирида кимёвий ва минерал таркибининг ўзгариши. Чўкинди ҳосил бўлиш тезлиги камайса сув ости нураши авж олади. Бундай ҳоллар денгиз ва океанларнинг пелагик зоналарида, сув ости тизма тоғларида кузатилади. Фақат денгиз чўкиндиларида вужудга келадиган баъзи бир минераллар (глауконит, шамот зит ва б.) нинг келиб чиқишини, вулкан туфларининг сув остида ўзгариши ва улардан бентонитлар ва б. гилларнинг таркиб топишини Г. жараёни б-н боғлайдилар. Г. жараёни тезлиги денгиз сувидаги туз ва газларнинг хусусиятига ва чўкиндиларнинг тўпланиш суръатига қараб аниқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.