Galofitlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 63-b. — ziyouz.com
Galofitlar (yun. hals — tuz va hyton — ösimlik) — şörlangan tuproqlarda ösadigan ösimliklar, asosan şöradoşlar oilasiga mansub turlar kiradi. Tanasi va bargi seret, sertuz, çöl mintaqasida keng tarqalgan. Özbekistonda baliqköz, qizilşöra, oqşöra va b. ösadi. G. şörlanişi 0,3— 20%o gaça bölgan tuproqlarda ösadi. Kuçli şörlangan tuproqlarda ösadigan ösimliklar obligat G., kam şörlangan tuproqsa ösadigan ösimliklar fakultativ G. deyiladi. Şörlangan tuproqlarda tuzlar mikdori köp, osmotik bosim yuqori böladi. Tuproqda suvni boşqa (G. bölmagan) ösimliklar özlaştira olmaydi. Obligat G.ni bargi va poyasi etdor, hujayra sitoplazmasida tuz köp böladigan eugalofitlarga (qoraşöra, oqşöra, şörbuta) va töqimalarida töplanib qolgan tuzlarni maxsus bezlar orqali ajratib çiqarib turadigan kinogalofitlarga ajratiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЛОФИТЛАР (юн. hals — туз ва hyton — ўсимлик) — шўрланган тупроқларда ўсадиган ўсимликлар, асосан шўрадошлар оиласига мансуб турлар киради. Танаси ва барги серэт, сертуз, чўл минтақасида кенг тарқалган. Ўзбекистонда балиқкўз, қизилшўра, оқшўра ва б. ўсади. Г. шўрланиши 0,3— 20%о гача бўлган тупроқларда ўсади. Кучли шўрланган тупроқларда ўсадиган ўсимликлар облигат Г., кам шўрланган тупроқца ўсадиган ўсимликлар факультатив Г. дейилади. Шўрланган тупроқларда тузлар микдори кўп, осмотик босим юқори бўлади. Тупроқда сувни бошқа (Г. бўлмаган) ўсимликлар ўзлаштира олмайди. Облигат Г.ни барги ва пояси этдор, ҳужайра цитоплазмасида туз кўп бўладиган эугалофитларга (қорашўра, оқшўра, шўрбута) ва тўқималарида тўпланиб қолган тузларни махсус безлар орқали ажратиб чиқариб турадиган киногалофитларга ажратилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.