Galogenidlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 62-b. — ziyouz.com
Galogenidlar — galogenlarnint boşqa elementlar b-n hosil qilgan kimyoviy birikmalari. G.ga, odatda, galogen atomining elektr manfiyligi boşqa elementlarnikiga Karaganda yuqori bölgan birikmalar kiritiladi. Aralaş va poligalogenidlar, gidrogalogenidlar, oksogalogenidlar, oksigalogenidlar, gidroksogalogenidlar, tiogalogenidlar va kompleks G. mav-jud. Element — galogen boğlanişiga köra oddiy G. ionli va kovalentli xillarga bölinadi. G.ni töğridan-töğri elementlardan, galogenvodorodlarni yoki ularning kislotalarini elementlar b-n reaksiyaga kiritib oliş mumkin. G. tabiatda minerallar holida, dengiz va ummonlar suvida uçraydi. Ba'zi G. (mas, natriy xlorid, kaliy xlorid, kalsiy xlorid) tirik organizm tarkibiga kiradi. G. texnikada galogenlar olişda, işqoriy va işqoriy-yer metallar sintezida, şişa va b. anorganik materiallar komponenti sifatida qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЛОГЕНИДЛАР — галогенларнинт бошқа элементлар б-н ҳосил қилган кимёвий бирикмалари. Г.га, одатда, галоген атомининг электр манфийлиги бошқа элементларникига Караганда юқори бўлган бирикмалар киритилади. Аралаш ва полигалогенидлар, гидрогалогенидлар, оксогалогенидлар, оксигалогенидлар, гидроксогалогенидлар, тиогалогенидлар ва комплекс Г. мав-жуд. Элемент — галоген боғланишига кўра оддий Г. ионли ва ковалентли хилларга бўлинади. Г.ни тўғридан-тўғри элементлардан, галогенводородларни ёки уларнинг кислоталарини элементлар б-н реакцияга киритиб олиш мумкин. Г. табиатда минераллар ҳолида, денгиз ва уммонлар сувида учрайди. Баъзи Г. (мас, натрий хлорид, калий хлорид, кальций хлорид) тирик организм таркибига киради. Г. техникада галогенлар олишда, ишқорий ва ишқорий-ер металлар синтезида, шиша ва б. анорганик материаллар компоненти сифатида қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.