Galştat madaniyati
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 67–68-b. — ziyouz.com
Galştat madaniyati - jez va ilk temir davri arxeologax madaniyati (taxm. mil. av. 10—5-alar). Örta Yevropaning jan. qismi, xususan, Avstriya, Yugoslaviya, Çexiya, Slovakiya va Germaniya hududlarida keng tarqalgan. 1846 y. Galştat ş. (Jan.-Ğarbiy Avstriya) yaqinidan topilgani uçun şu nomni olgan. G. m.ni yaratganlar illiriy va kelt qabilalari bölgan. Ularning hayotida dehqonçilik asosiy örin egallagan, yer xaydaşda omoçdan keng foydalangan. Galştatliklar, şuningdek kulolçilik, tuz, mis va temir qazib oliş, savdo-sotiq b-n maşğul bölişgan. Aholi yarim yertöla va yoğoç uylarda yaşaşgan. Temirdan zeb-ziynat buyumlari va qurollar işlangan. Ilk Galştatda temir va jezdan işlangan xanjar, oybolta, iskana, piçoq, paykonlar kup uçraydi. Jangçilarning boş kiyimi jezdan qilingan, sovutlari teridan işlanib, jez b-n qoplangan. Ayollar qöl va oyoqlariga bilaguzuklar, böyinlariga fil suyagi, şişa va jezdan yasalgan munçoklar taqişgan. Topilmalar içida feruza közli munçoklar, metall idişlar uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЛЬШТАТ МАДАНИЯТИ - жез ва илк темир даври археологах маданияти (тахм. мил. ав. 10—5-алар). Ўрта Европанинг жан. қисми, хусусан, Австрия, Югославия, Чехия, Словакия ва Германия ҳудудларида кенг тарқалган. 1846 й. Гальштат ш. (Жан.-Ғарбий Австрия) яқинидан топилгани учун шу номни олган. Г. м.ни яратганлар иллирий ва кельт қабилалари бўлган. Уларнинг ҳаётида деҳқончилик асосий ўрин эгаллаган, ер хайдашда омочдан кенг фойдаланган. Гальштатликлар, шунингдек кулолчилик, туз, мис ва темир қазиб олиш, савдо-сотиқ б-н машғул бўлишган. Аҳоли ярим ертўла ва ёғоч уйларда яшашган. Темирдан зеб-зийнат буюмлари ва қуроллар ишланган. Илк Гальштатда темир ва жездан ишланган ханжар, ойболта, искана, пичоқ, пайконлар куп учрайди. Жангчиларнинг бош кийими жездан қилинган, совутлари теридан ишланиб, жез б-н қопланган. Аёллар қўл ва оёқларига билагузуклар, бўйинларига фил суяги, шиша ва жездан ясалган мунчоклар тақишган. Топилмалар ичида феруза кўзли мунчоклар, металл идишлар учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.