Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ğaltak nerv

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13-b. — ziyouz.com

    Ğaltak nerv (peguiv xgosşeaş) — boş miya nervlarinit 4-jufti; hara-katlantiruvçi nerv. Ğ.n.ning bir juft yadrosi örta miyada kulrang modda markazida joylaşgan, ildizi markaziy kulrang modda orqali miyaning old yelkaniga ötib, qarama-qarşi tomonidagi Ğ.n.ning ildizi bilan kesişadi, miya oyoqçasini egib, miya qattiq qobi-ğiga, söng köz kosasining ustki yoriği orqali köz kosasiga kirib, köz soq-qasining ustki qiyşiq muskuliga boradi. Köz kosasi, ğovaksimon böşliq, miya asosi kasalliklari va miyaça ösmasida Ğ.n. faoliyati buziladi. Ğ.n. falajlanganda köz soqqasining pastga va taşqariga harakatlanişi qiyinlaşib, közda ğilaylik va ikkita qilib köriş — diplopiya va b. kuzatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҒАЛТАК НЕРВ (пегуив хгосшеаш) — бош мия нервларинит 4-жуфти; ҳара-катлантирувчи нерв. Ғ.н.нинг бир жуфт ядроси ўрта мияда кулранг модда марказида жойлашган, илдизи марказий кулранг модда орқали миянинг олд елканига ўтиб, қарама-қарши томонидаги Ғ.н.нинг илдизи билан кесишади, мия оёқчасини эгиб, мия қаттиқ қоби-ғига, сўнг кўз косасининг устки ёриғи орқали кўз косасига кириб, кўз соқ-қасининг устки қийшиқ мускулига боради. Кўз косаси, ғоваксимон бўшлиқ, мия асоси касалликлари ва мияча ўсмасида Ғ.н. фаолияти бузилади. Ғ.н. фалажланганда кўз соққасининг пастга ва ташқарига ҳаракатланиши қийинлашиб, кўзда ғилайлик ва иккита қилиб кўриш — диплопия ва б. кузатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.