Galvanik elementlar

Galvanik elementlar -elektr toki manbalarining umumiy nomi; elektrolit va unga botirilgan ikkita turli xil metall plastinka (elektrod)lyan iborat. Bunday elementlarning yaratilişiga italyan olimi, fiziolog L. Galvani jonivorlar ustida ötkazgan tajribalar asosiy turtki böldi (nomi şundan). G.e.da kimyoviy reaksiya natijasida hosil bölgan energiya bevosita elektr energiyasiga aylanadi. A. Volta yaratgan volta ustuni birinçi G.e. bölgan. 19-a. örtalarigaça G.e. yagona elektr toki manbai hisoblangan. Elektrodlardan biri (musbati) anod, ikkinçisi (manfiysi) katod deb ataladi. Reaksiya natijasida elektrodlarda potensiallar farqi hosil böladi. Bu elektrodlarni tutaştirib turadigan simda elektr toki vujudga keladi. Eng köp tarqalgan G.e.da musbat elektrod örnida kömir tayoqça, manfiy elektrod örnida rux tayoqça, elektrod örnida esa novşadil eritmasi işlatiladi. Suyuq elektrolit örnida quyuq pastalar qöllanilsa, «quruq» element (Leklanşe elementi) hosil böladi. G.e.da reagentlar sarflanib (zaryadsizlanib) bölganidan söng u işga yaroqsiz holga keladi, ya'ni ularni qayta zaryadlab bölmaydi. G.e. ixtiro qilinişi b-n tok xususiyatlarini örganiş va undan foydalaniş imkoni yuzaga keldi, elektrotexnikaning fan sifatida şakllanişiga asos solindi.