Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gametofit

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 72-b. — ziyouz.com

    Gametofit (gametalar va fito...) — nayeli almaşinib rivojlanadigan ösimliklarning jinsiy nayeli (böğini). G. sporadan hosil böladi. Nayel almaşiniş tipiga binoan G. har xil böladi. Nayeli izomorf almaşinib turadigan suv ötlarida G. mustaqil hayot keçiradigan va taşqi körinişi b-n diploid sporofitdan deyarli farq qilmaydigan böğin hisoblanadi. Geteromorf siklli organizmlar (laminariya suv ötlari)da G. kuçsiz şoxlanadigan va yirik sporofitdan keskin farq qiladi. Nayeli geteromorf almaşinib turadigan yuksak ösimliklardan faqat moxlarning G.i barg va poyali yaşil ösimlik hisoblanadi. Paporotniklar, uruğli ösimliklarda G. kuçsiz rivojlangan va uzoq yaşaydi. Yuksak ösimlyklar evolyutsiyasi davomida G. asta-sekin reduksiyaga uçragan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГАМЕТОФИТ (гаметалар ва фито...) — наели алмашиниб ривожланадиган ўсимликларнинг жинсий наели (бўғини). Г. спорадан ҳосил бўлади. Наел алмашиниш типига биноан Г. ҳар хил бўлади. Наели изоморф алмашиниб турадиган сув ўтларида Г. мустақил ҳаёт кечирадиган ва ташқи кўриниши б-н диплоид спорофитдан деярли фарқ қилмайдиган бўғин ҳисобланади. Гетероморф циклли организмлар (ламинария сув ўтлари)да Г. кучсиз шохланадиган ва йирик спорофитдан кескин фарқ қилади. Наели гетероморф алмашиниб турадиган юксак ўсимликлардан фақат мохларнинг Г.и барг ва пояли яшил ўсимлик ҳисобланади. Папоротниклар, уруғли ўсимликларда Г. кучсиз ривожланган ва узоқ яшайди. Юксак ўсимлйклар эволюцияси давомида Г. аста-секин редукцияга учраган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.