Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gamma-spektrometr

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 75–76-b. — ziyouz.com

    Gamma-spektrometr - gamma-nurlaniş energiyasini ölçaydigan asbob. Magnitli, kristall (difraksion) va ssintillyatsion G.-s. köproq işlatiladi. Magnitli G.-s. ikkilamçi elektronlar (tepki elektronlar, foto-elektronlar, elektron-pozitron juftlar)ni tazuşl kilişda işlatiladi. Magnitli G.-s.ning turi — gamma-godoskop elektronlar trayektoriyasi va energiyasini aniklaydi. Kristall G.-s.ning işlaşi kristall panjarada u-nurlaniş difraksiyalanişiga asoslangan. Kristall G.-s. gamma-nurlaniş energiyasini juda töğri ölçaydi, lekin tuzilişi murakkab bölgani uçun kam işlatiladi. Gamma-kvant moddaga yutilganda paydo böladigan ikkilamçi elektronni ssintillyatsion G.-s. qayd qiladi. Bunday G.-s. ning ajrata oliş qobiliyati magnitli va kristall G.-s.nikidan kiçik, lekin sodda va işlatiş qulay bölgani uçun köp qöllaniladi. G.-s. yadro reaksiyalarini va elementar zarralarni qayd qilişda, metallurgiya va h.k. sohalarda işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГАММА-СПЕКТРОМЕТР - гамма-нурланиш энергиясини ўлчайдиган асбоб. Магнитли, кристалл (дифракцион) ва сцинтилляцион Г.-с. кўпроқ ишлатилади. Магнитли Г.-с. иккиламчи электронлар (тепки электронлар, фото-электронлар, электрон-позитрон жуфтлар)ни тазушл килишда ишлатилади. Магнитли Г.-с.нинг тури — гамма-годоскоп электронлар траекторияси ва энергиясини аниклайди. Кристалл Г.-с.нинг ишлаши кристалл панжарада у-нурланиш дифракцияланишига асосланган. Кристалл Г.-с. гамма-нурланиш энергиясини жуда тўғри ўлчайди, лекин тузилиши мураккаб бўлгани учун кам ишлатилади. Гамма-квант моддага ютилганда пайдо бўладиган иккиламчи электронни сцинтилляцион Г.-с. қайд қилади. Бундай Г.-с. нинг ажрата олиш қобилияти магнитли ва кристалл Г.-с.никидан кичик, лекин содда ва ишлатиш қулай бўлгани учун кўп қўлланилади. Г.-с. ядро реакцияларини ва элементар зарраларни қайд қилишда, металлургия ва ҳ.к. соҳаларда ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.