Gang

Gang GANG, Ganga — Hindiston va Bangladeşdagi dare. Uz. 2700 km, havzasining mayd. 1120 ming km2, Brahmaputra b-n birgalikda 2055 ming km2. Himolay toğlarida 4500 m dan ham balandroq joylardan, irmoqdari Bhagirathi va Alaknandaning qöşilişidan boşlanadi. Irmoqlar qöşilgaç, G. Himolay toğlarining çuqur daralaridan oqadi. Hind okeanining Bengaliya qöltiğiga quyiladi. Quyiliş yerida Brahmaputra b-n qöşilib, juda katta (100 ming km2) delta hosil qiladi. Eng yirik irmoqlari: öngdan — Jamna, Sön, Damodar, çapdan — Gomati, Ghaghra, Gandak, Bagmati, Ghugri, Mahananda. Yuqori qismi toğlardan, quyi oqimi keng Hindgang tekisligidan oqib ötadi. Özanining kengligi 400—600 m, quyi oqimida 2 km, köpdan-köp şoxobça, kanal, qoldiq özanlar bor, ba'zan botqoqliklar uçraydi. Töyinişi turliça: baland toğlardagi qor, Himolay toğlaridagi muzlik va quyi qismi musson yoğinidan suv oladi. May—sent. örtalarida tölib oqadi. Avg.—sent. oylarida suv sathi 10—12 m ga, ba'zan 15 m gaça kötariladi. G.ning örtaça suv sarfi 13 ming m3/sek., quyiliş yerida 38 ming m3/sek. G. (Brahmaputra daryosi b-n birgalikda) sersuvligi jihatidan yer şarida Amazonka va Kongodan keyin 3-örinda turadi. G. okeanga yiliga örta hisobda 350 mln. t ga yaqin oqiziq keltiradi. Quyiliş joyidan Hardvar ş.gaça (1450 km) kema qatnaydi. G.ning xöjalikdagi ahamiyati juda katta. G. va uning irmoqlarl böyida Ollohobod, Banoras (Varanasi), Patna, Agra, Dehli, Kalkutta kabi yirik şaharlar joylaşadi. G.dan ayniqsa, örta oqimida suğorişda foydalaniladi. G. hindularning muqaddas daryosi.