Gap

Gap — döst-tengqur, hamkasblar urtasida navbat b-n utkaziladigan ziyofat, mehmondorçilik, suhbatli keçalar. G. iştirokçilari eng kupi b-n 20—25 yoki eng ozi 6—12 kişidan iborat «bir töp», «bir jöra» bulib uyuşadilar, ularning har biri «jöra», «ulfat» deb nomlanadi. G. Toşkent, Sirdaryo viloyatlari, Farğona vodiysida «gap», «navbat», Özbekistonning jan. viloyatlarida «gaştak» (ayrim joylarda «gapi gaştak»), Qaşqadaryo viloyatining ba'zi joylarida «xalfana», Xorazm viloyatida «qator ziyofat», «utirişma», «gurung», nomlari b-n ham ataladi. G. majlisi ma'lum kasb egalari, hunarmandlar yoki hammahalla tengqurlar örtasida utkazilgan. Kosiblar, otboqar, aravakaş, meşkob, buyoqçi, duradgor va h.k. alohida-alohida töplarga uyuşgan. Ötmişda Örta Osiyoda madaniy hordiq muassasalari bölmaganidan G. dam oliş va vaktni köngilli ötkazişning bir turi bölgan. G. majlislari yo navbat b-n yoki örtada mablağ töplab ötkazilgan. Örtada mablağ töplab ziyofat yeyiş «tökma» deb atalgan va, odatda, keç kuzdan to bahorgaça har kuni ötkazilgan. Tukma boy tabaqalar orasida (Çirçiq-Ohangaron, Farğona vodiylari) kuproq tarqalgan edi. G. navbati kelgan jura mehmonxonaga ziyofat masalliqlarini to öginigaça olib kelgan. Taomlarni tayyorlaş uçun jöralar orasidan 2—3 kişi oşpazlikka belgilangan. G.da suhbat, öyin, aşulalar bölib, odobdan taşqari gap-söz bölmagan. Keça davomida askiyabozlik, şe'rxonlik, turli mavzularda şirin suhbatlar ötkazilgan. G.da jöralarning soni bir mavsum uçun özgarmay qolgan. Ba'zi joylarda esa töp tarkibi yildan-yilga özgarişsiz davom etgan. Bir töpda G. yegan jöralar har qanday işda bir-birlariga yordam berganlar, dehqonçilik işlari, imorat quriş. töy, aza, quvonç va musibatda hamkor va hamdard bölganlar. G. beriş özbek, tojik hamda ularga yaqin joylarda yoki aralaş yaşovçi qozoq, qirğiz va uyğurlar orasida ham tarqalgan.