Gaplologiya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 90-b. — ziyouz.com
Gaplologiya (yun. gaplos — yakka, oddiy va logiya) — sözdagi ketma-ket kelgan ikki bir xil yoki öxşaş fonetik tarkibli böğinlardan birining tuşib qolişi. Bu hodisa söz yasalişi, köproq qöşma söz yasalişi jarayonida keçadi. Mac, «qayn» va «ini» sözlaridan «qaynini» qöşma sözi yasalgan, yonma-yon kelgan bir xil böğinlardan bir «ni» böğini tuşib qolgan: qayii. Bu çet tilidan özlaşgan sözlarda ham kuzatiladi: mineralologiya mineralologiya sözidagi bitta «lo» böğini qisqarib, «mineralogiya» şaklida talaffuz etiladi. G. köproq oğzaki nutqda, ayniqsa tez gapirganda, ba'zan adabiy tilda ham uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАПЛОЛОГИЯ (юн. gaplos — якка, оддий ва логия) — сўздаги кетма-кет келган икки бир хил ёки ўхшаш фонетик таркибли бўғинлардан бирининг тушиб қолиши. Бу ҳодиса сўз ясалиши, кўпроқ қўшма сўз ясалиши жараёнида кечади. Mac, «қайн» ва «ини» сўзларидан «қайнини» қўшма сўзи ясалган, ёнма-ён келган бир хил бўғинлардан бир «ни» бўғини тушиб қолган: қайии. Бу чет тилидан ўзлашган сўзларда ҳам кузатилади: минералология минералология сўзидаги битта «ло» бўғини қисқариб, «минералогия» шаклида талаффуз этилади. Г. кўпроқ оғзаки нутқда, айниқса тез гапирганда, баъзан адабий тилда ҳам учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.