Ğarbiy Bengaliya

Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15-b. — ziyouz.com

Ğarbiy Bengaliya - Hindistonning şarqiy qismidagi ştat. Bengaliya qöltiği sohili, Gang daryosi del-tasining ğarbiy qismini egallaydi. Mayd. 887 ming km2. Aholisi 80,2 mln. kişi (2001). Ma'muriy markazi — Kalkutta ş. Ğ.B. dunyoda aholi eng ziç joylaşgan hududlardan. Relyefi allyuvial pasttekislik. Ğarbiy qismida qirlar (bal. 300—400 m), şim.da Himolay toği tizmalari (eng baland joyi 4000 m) bor. Iqlimi mussonli, tropik sernam iqlim. Yillik yoğin 1400—1800 mm, toğlarda 3000 mm dan ziyod. Dek. oyining örtaça t-rasi 19°, may oyiniki 30° gaça.

Ğ.B. — Hindistonning iqtisodiyoti rivojlangan ştati, muqim q.x. rayonidir. Asosiy ekini — şoli. Şuningdek, sabzavot ekinlari, xan-tal, raps, dukkakli ekinlar, tama-ki, makkajöxori ekiladi. Asosiy texnika ekini — jut va kanop. Şim. qismida çoy plantatsiyalari bor. qirğoqqa yaqin suvlarda va daryoda baliq ovlanadi.

Ğ.B. — mamlakatda sanoatning barça tarmoqlari, xususan, yengil, oğir, oziq-ovqat sanoatlari eng rivojlangan ştat. Mayda korxona köp. Raniganj havzasi mamlakatda qazib olinadigan kömirning 1/3 qismini beradi. Metallsozlik va maşi-nasozlik korxonalarida sanoat jihozlari, stanoklar, elektr jihozlar, kemalar, t.y. vagonlari, avto-mobil va mototsikllar işlab çiqariladi. Şuningdek, kimyo, ip gazlama, oyna-şişa, kön-poyabzal, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Sanoat korxonalarining aksari qismi Kalkutta va uning atrofidagi şaharlarda joylaşgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ҒАРБИЙ БЕНГАЛИЯ - Ҳиндистоннинг шарқий қисмидаги штат. Бенгалия қўлтиғи соҳили, Ганг дарёси дель-тасининг ғарбий қисмини эгаллайди. Майд. 887 минг км2. Аҳолиси 80,2 млн. киши (2001). Маъмурий маркази — Калькутта ш. Ғ.Б. дунёда аҳоли энг зич жойлашган ҳудудлардан. Рельефи аллювиал пасттекислик. Ғарбий қисмида қирлар (бал. 300—400 м), шим.да Ҳимолай тоғи тизмалари (энг баланд жойи 4000 м) бор. Иқлими муссонли, тропик сернам иқлим. Йиллик ёғин 1400—1800 мм, тоғларда 3000 мм дан зиёд. Дек. ойининг ўртача т-раси 19°, май ойиники 30° гача.

Ғ.Б. — Ҳиндистоннинг иқтисодиёти ривожланган штати, муқим қ.х. районидир. Асосий экини — шоли. Шунингдек, сабзавот экинлари, хан-тал, рапс, дуккакли экинлар, тама-ки, маккажўхори экилади. Асосий техника экини — жут ва каноп. Шим. қисмида чой плантациялари бор. қирғоққа яқин сувларда ва дарёда балиқ овланади.

Ғ.Б. — мамлакатда саноатнинг барча тармоқлари, хусусан, енгил, оғир, озиқ-овқат саноатлари энг ривожланган штат. Майда корхона кўп. Раниганж ҳавзаси мамлакатда қазиб олинадиган кўмирнинг 1/3 қисмини беради. Металлсозлик ва маши-насозлик корхоналарида саноат жиҳозлари, станоклар, электр жиҳозлар, кемалар, т.й. вагонлари, авто-мобиль ва мотоцикллар ишлаб чиқарилади. Шунингдек, кимё, ип газлама, ойна-шиша, кўн-пойабзал, полиграфия, озиқ-овқат саноати корхоналари мавжуд. Саноат корхоналарининг аксари қисми Калькутта ва унинг атрофидаги шаҳарларда жойлашган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.