Ğarbiy Osiyo

Ğarbiy Osiyo ĞARBIY OSIYO, Old Osiyo - Osiyo qit'asining ğarbiy va jan.-ğarbiy qismida joylaşgan hududlarning şartli nomi. Ğ.O.ga tabiiy jihatdan Kiçik Osiyo, Arabiston, Sinay ya.o.lari va ularga yondoş orol va hududlar (Kipr, Kavkaz böyni, Şarqiy Tavr toğlari va Eron toğligining katta qismi, Mesopotamiya pasttekisligi hamda Örta dengizning şarqiy sohilidagi hududlar, xususan, Levant ölkalari) kiritiladi. Mayd. 7,5 mln. km2. Tektonik tuzilişiga köra Ara-biston va Sinay ya.o.lari qad. Gondvana materigining bölaklari bölib, platforma tuzilişiga ega. Ğarbidan Katta Afrika yer yoriğining şim. qismi ötgan. Iordan daryosi vodiysi, Ölik dengiz, Aqoba qöltiği, Qizil dengiz şu yoriqda joylaşgan. Ğ.O.ning katta qismi toğlardan iborat. Kiçik Osiyo, Kavkaz jan. va Şarqiy Tavr toğlari Alphimolay geosinklinal ölkasida. Relyefi notekis, baland yoş tizmalar keng va çuqur vodiylar bilan kesilgan. Seysmik faol zona, harakatdagi va söngan vulkanlar bor. Iqlimi subtropik va quruq tropik. Arabiston ya.o.ning katta qismi çöl, köp qismi qumli çöllar, şim.da quruq daştlar bor. Kiçik Osiyoning şim. qismlari, Kavkaz jan.-ğarbining iklimi nam subtropik bölib, doim yaşil örmon va butazorlar bilan qoplangan. Ğ.O. neft va gazga eng boy ölkalardan. Qad. madaniyat markazlaridan. Suv bor joylar qadimdan özlaştirilib, vohalarga aylantirilgan. Yirik şaharlar bor. Xristian, yahudiy, islom dinlarining markazi.

Ğ.O.da Armaniston, Afğoniston, Bahrayn, BAA, Gruziya, Iordaniya, Iroq, Isroil, Kipr, Quvayt, livan, Misr (Osiyo qismi), Ozarbay-jon, Saudiya Arabistoni, Suriya, Turkiya, Ummon, Falastin, Eron, Yaman, Qatar davlatlari joylaşgan.