Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Garold Kleyton Yuri

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 57-b. — ziyouz.com

    Yuri Garold Kleyton (1893.29.4, Uolkerton, Indiana ştati — 1981.6.1) — amerikalik fizikkimyogar. AQŞ Milliy FA a'zosi (1935 yildan). Montana un-tini tugatgan (1917), Berklidagi Kaliforniya un-ti (1921 yildan), Baltimordagi J.Xopkins un-ti (1924 yildan), Nyu-Yorkdagi Kolumbiya un-ti (1934 yildan) prof. 1945 yildan Çikago untida, 1958— 70 yillarda San-Diyegodagi Kaliforniya untida (1972 yildan faxriy prof.) işlagan. Asosiy ilmiy işlari izotoplar kimyosi, geo va kosmokimyoga oid. Spektroskopiya usulini qöllab deyteriyxt oçgan (1932, F.Brikvedde va G.Myorfi bilan hamkorlikda). Uran235 va uran238 izotoplarining böliniş usullarini işlab çiqqan. Uning lab.da suv buğlari, vodorod va ammiak bilan metan aralaşmasi orqali elektr yoyi ötkazilganda aminokislotalar hosil bölib, ularni atmosferada ham sintez qiliş mumkinligi isbotlangan (1950). Nobel mukofoti laureati (1934).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЮРИ Гарольд Клейтон (1893.29.4, Уолкертон, Индиана штати — 1981.6.1) — америкалик физиккимёгар. АҚШ Миллий ФА аъзоси (1935 йилдан). Монтана ун-тини тугатган (1917), Берклидаги Калифорния ун-ти (1921 йилдан), Балтимордаги Ж.Хопкинс ун-ти (1924 йилдан), Нью-Йоркдаги Колумбия ун-ти (1934 йилдан) проф. 1945 йилдан Чикаго унтида, 1958— 70 йилларда Сан-Диегодаги Калифорния унтида (1972 йилдан фахрий проф.) ишлаган. Асосий илмий ишлари изотоплар кимёси, гео ва космокимёга оид. Спектроскопия усулини қўллаб дейтерийхт очган (1932, Ф.Брикведде ва Г.Мёрфи билан ҳамкорликда). Уран235 ва уран238 изотопларининг бўлиниш усулларини ишлаб чиққан. Унинг лаб.да сув буғлари, водород ва аммиак билан метан аралашмаси орқали электр ёйи ўтказилганда аминокислоталар ҳосил бўлиб, уларни атмосферада ҳам синтез қилиш мумкинлиги исботланган (1950). Нобель мукофоти лауреати (1934).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.