Gatterman
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 105-b. — ziyouz.com
Gatterman—KOX REAKSIYASI -uglerod (P)-oksid b-n gazsimon vodorod xlorid aralaşmasini aromatik uglevodorodlarga ta'sir ettirib alde-gidlar oliş usuli. Reaksiyada A1C13 b-n SiS12 aralaşmasi katalizator bölib xizmat qiladi. Reaksiya» benzol, alkil va galogenbenzollar, şuningdek politsiklik birikmalar (mas, naftalin) kirişadi. Aromatik birikmalar faqat HF b-n BF, aralaşmasi iştirokida şakllanadi. G. — K.r.ni 1897 y.da nemis kimyogarlari L. Gatterman b-n Yu. Kox kaşf etgan. Sanoatda benzaldegid, p-xlorbenzaldegid va alkilbenzaldegidlar olişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАТТЕРМАН—КОХ РЕАКЦИЯСИ -углерод (П)-оксид б-н газсимон водород хлорид аралашмасини ароматик углеводородларга таъсир эттириб альде-гидлар олиш усули. Реакцияда А1С13 б-н СиС12 аралашмаси катализатор бўлиб хизмат қилади. Реакция» бензол, алкил ва галогенбензоллар, шунингдек полициклик бирикмалар (мас, нафталин) киришади. Ароматик бирикмалар фақат HF б-н BF, аралашмаси иштирокида шаклланади. Г. — К.р.ни 1897 й.да немис кимёгарлари Л. Гаттерман б-н Ю. Кох кашф этган. Саноатда бензальдегид, п-хлорбензальдегид ва алкилбензальдегидлар олишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.