Gavar gaz-neft koni
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 8-b. — ziyouz.com
Gavar gaz-neft koni - Saudiya Arabistonida joylaşgan gaz-neft koni (Fors körfazidagi neft-gazli havzaga mansub). Xufuf ş.dan 20 km ğarbda. Dunyodagi eng yirik kon. 1948 y.da oçilgan. 1951 y.dan işga tuşirilgan. Gaz-neft uyumi 1,5—3 km çuqurlikda joylaşgan. Neftning dastlabki zaxirasi 10,14 mlrd. t, gazniki 1,01 mlrd. m3. Ölçami 16—25x230 km, amplitudasi 370 m ga teng kötarilmasimon balandlikda joylaşgan. 5 ta kiçik döngliklar b-n murakkablaşgan. Uyumlar qubbali qatlamda. Arab jubayla, druma svitalari gaz-neftli ohaktoşlari 1550—2050 m çuqurlikda joylaşgan. Gaz uyumi konning jan. çekkasida 3000 m. çuqurlikda perm davri yotqiziqlaridan topilgan. Qalinligi 50 m ga teng kalkarenitli va oolitli ohaktoşlardan taşkil topgan yotqiziqlar neftga juda boy. Qatlamning dastlabki bosimi 22,5 mPa, ötkazuvçanligi 800—1500 mD. Neftni ziçligi 850—865 kg/m3, qovuşqoqligi 6,1—6,6 mPa-s. Kondan 322 ta favvora berayotgan burği quduqlaridan gaz va neft olinmoqda. Bir yilda qariyb 280 mln. t neft olinadi. Neft va gaz uzatuvçi quvurlar orqali Ras-Tannura (Fors körfazi qirğoği) va Yanbo (Qizil dengiz qirğoği) portlariga jönatilmoqda. AQŞning «Aramko» kompaniyasi tomonidan işlab çiqarilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАВАР ГАЗ-НЕФТЬ КОНИ - Саудия Арабистонида жойлашган газ-нефть кони (Форс кўрфазидаги нефть-газли ҳавзага мансуб). Хуфуф ш.дан 20 км ғарбда. Дунёдаги энг йирик кон. 1948 й.да очилган. 1951 й.дан ишга туширилган. Газ-нефть уюми 1,5—3 км чуқурликда жойлашган. Нефтнинг дастлабки захираси 10,14 млрд. т, газники 1,01 млрд. м3. Ўлчами 16—25x230 км, амплитудаси 370 м га тенг кўтарилмасимон баландликда жойлашган. 5 та кичик дўнгликлар б-н мураккаблашган. Уюмлар қуббали қатламда. Араб жубайла, друма свиталари газ-нефтли оҳактошлари 1550—2050 м чуқурликда жойлашган. Газ уюми коннинг жан. чеккасида 3000 м. чуқурликда пермь даври ётқизиқларидан топилган. Қалинлиги 50 м га тенг калькаренитли ва оолитли оҳактошлардан ташкил топган ётқизиқлар нефтга жуда бой. Қатламнинг дастлабки босими 22,5 мПа, ўтказувчанлиги 800—1500 мД. Нефтни зичлиги 850—865 кг/м3, қовушқоқлиги 6,1—6,6 мПа-с. Кондан 322 та фаввора бераётган бурғи қудуқларидан газ ва нефть олинмоқда. Бир йилда қарийб 280 млн. т нефть олинади. Нефть ва газ узатувчи қувурлар орқали Рас-Таннура (Форс кўрфази қирғоғи) ва Янбо (Қизил денгиз қирғоғи) портларига жўнатилмоқда. АҚШнинг «Арамко» компанияси томонидан ишлаб чиқарилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.