Gavayi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com
Gavayi — AQŞ ştati. Tinç okeandagi Gavayi o.larida. Mayd. 16,7 ming km2. Aholisi 1172 mingdan ziyod kişi (1990-y.lar örtalari), amerikaliklar, yevropaliklar, yaponlar, filippinliklar, xitoylar va b. Mahalliy xalq — gavayiliklar (170 ming kişi, 1992). Şahar aholisi 70%. Rasmiy til — ingliz tili. Ma'muriy markazi — Gonolulu ş. Tabiati haqida Gavayi orolariga qarang. Q. x.— iqgisodiyotining asosini taşkil etadi. 1 mln. ga yerga ekin ekiladi. Eng yaxşi yerlar eksport ekinlari — ananas, şakarqamiş, kofe, sizal, banan b-n band. Iste'mol uçun asosan şoli ekiladi. Gulçilik rivojlangan. Çorvaçilik ikkinçi darajali ahamiyatga ega. Qand-şakar va meva-konserva sanoati korxonalari bor. Tinç okeandan öttan havo va dengiz yöllarining muhim tuguni. AQŞ va Kanadani Şarqiy Osiyo mamlakatlari, Filippin, Avstraliya va Yangi Zelandiya b-n boğlaydi. Içki yuk taşişda dengiz va avtomobil transporta ahamiyati katta. Yirik dengiz porti — Gonolulu. Turizm rivojlangan. G.ni 1778 y.da J. Kuk kaşf qilgan. Ispaniya-Amerika uruşi davri (1898)da AQŞ tasarrufiga ötgan. 1908 y.dan AQŞning Tinç okeandagi harbiy dengiz bazasi, 1959 y.dan AQŞning 50-ştati.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАВАЙИ — АҚШ штати. Тинч океандаги Гавайи о.ларида. Майд. 16,7 минг км2. Аҳолиси 1172 мингдан зиёд киши (1990-й.лар ўрталари), америкаликлар, европаликлар, японлар, филиппинликлар, хитойлар ва б. Маҳаллий халқ — гавайиликлар (170 минг киши, 1992). Шаҳар аҳолиси 70%. Расмий тил — инглиз тили. Маъмурий маркази — Гонолулу ш. Табиати ҳақида Гавайи ороларига қаранг. Қ. х.— иқгисодиётининг асосини ташкил этади. 1 млн. га ерга экин экилади. Энг яхши ерлар экспорт экинлари — ананас, шакарқамиш, кофе, сизаль, банан б-н банд. Истеъмол учун асосан шоли экилади. Гулчилик ривожланган. Чорвачилик иккинчи даражали аҳамиятга эга. Қанд-шакар ва мева-консерва саноати корхоналари бор. Тинч океандан ўттан ҳаво ва денгиз йўлларининг муҳим тугуни. АҚШ ва Канадани Шарқий Осиё мамлакатлари, Филиппин, Австралия ва Янги Зеландия б-н боғлайди. Ички юк ташишда денгиз ва автомобиль транспорта аҳамияти катта. Йирик денгиз порти — Гонолулу. Туризм ривожланган. Г.ни 1778 й.да Ж. Кук кашф қилган. Испания-Америка уруши даври (1898)да АҚШ тасарруфига ўтган. 1908 й.дан АҚШнинг Тинч океандаги ҳарбий денгиз базаси, 1959 й.дан АҚШнинг 50-штати.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.