Gavda vazni
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com
Gavda vazni (antropologiyada), odamning oğirligi yoki massasi — jismoniy taraqqiyot va tan sihatlikning asosiy körsatkiçlaridan biri. U yoşga, jinsga, böy-bastga, mehnat va turmuş tarziga, ovqatga va taşqi muhitning boşqa omillariga boğliq. G. v. şunça bölişi kerak degan aniq bir çegara qabul qilinmagan, lekin odam yetarli va töğri ovqatlanmaganda, moddalar almaşinuvi buzilganda, endokrin va asabiy-ruhiy kasalliklarda G.v. kamayadi. Jismoniy tarbiya va sport maşğulotlari, köp terlaş va pust taşlaşdan (çaqaloqlarda) keyin G.v. ança kamayadi, aksari oradan ma'lum muddat ötgaç, avvalgi asliga keladi. Ovqatga ruju qiliş, badan tarbiya va b. faol harakatlar qilmaslik kişining semirib, G.v.ning ortib ketişiga sabab böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАВДА ВАЗНИ (антропологияда), одамнинг оғирлиги ёки массаси — жисмоний тараққиёт ва тан сиҳатликнинг асосий кўрсаткичларидан бири. У ёшга, жинсга, бўй-бастга, меҳнат ва турмуш тарзига, овқатга ва ташқи муҳитнинг бошқа омилларига боғлиқ. Г. в. шунча бўлиши керак деган аниқ бир чегара қабул қилинмаган, лекин одам етарли ва тўғри овқатланмаганда, моддалар алмашинуви бузилганда, эндокрин ва асабий-руҳий касалликларда Г.в. камаяди. Жисмоний тарбия ва спорт машғулотлари, кўп терлаш ва пуст ташлашдан (чақалоқларда) кейин Г.в. анча камаяди, аксари орадан маълум муддат ўтгач, аввалги аслига келади. Овқатга ружу қилиш, бадан тарбия ва б. фаол ҳаракатлар қилмаслик кишининг семириб, Г.в.нинг ортиб кетишига сабаб бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.