Gavial
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 10-b. — ziyouz.com
Gavial (Gavialis gangeticus) — timsohlar turkumiga mansub tur. Tanasining uz. 6,6 m gaça, orqa tomoni qoramtir, qönğir-yaşil; qorin tomoni sarğiş-yaşil. Tumşuği uzun va ingiçka, oldingi uçi kengaygan. Erkaklari tumşuğining kengaygan uçida yumşoq töqimadan iborat ösimtasi böladi. Bu ösimta hind sopol tuvagiga öxşaş bölganidan bu hayvonlarga gavial, ya'ni tuvak (ghara) degan nom berilgan. Tişlari uzun, ingiçka va ötkir, yuqori jağida 27 ta, pastkisida 24 ta. Hindiston ya. o. va Myanmadagi Hind, Gang, Maxanadi, Brahmaputra, Kolodana daryo tizimlarida tarqalgan. Asosan baliqlar, ba'zan quşlar va mayda sut emizuvçilar, ölimtiklar b-n oziqlanadi. Hayotining köp qismini suvda ötkazadi. Urğoçisi 40 tagaça tuxum qöyadi. G. odam uçun heç qanday xavf tuğdirmaydi. Noyob tur sifatida Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАВИАЛ (Gavialis gangeticus) — тимсоҳлар туркумига мансуб тур. Танасининг уз. 6,6 м гача, орқа томони қорамтир, қўнғир-яшил; қорин томони сарғиш-яшил. Тумшуғи узун ва ингичка, олдинги учи кенгайган. Эркаклари тумшуғининг кенгайган учида юмшоқ тўқимадан иборат ўсимтаси бўлади. Бу ўсимта ҳинд сопол тувагига ўхшаш бўлганидан бу ҳайвонларга гавиал, яъни тувак (ghara) деган ном берилган. Тишлари узун, ингичка ва ўткир, юқори жағида 27 та, пасткисида 24 та. Ҳиндистон я. о. ва Мьянмадаги Ҳинд, Ганг, Маханади, Браҳмапутра, Колодана дарё тизимларида тарқалган. Асосан балиқлар, баъзан қушлар ва майда сут эмизувчилар, ўлимтиклар б-н озиқланади. Ҳаётининг кўп қисмини сувда ўтказади. Урғочиси 40 тагача тухум қўяди. Г. одам учун ҳеч қандай хавф туғдирмайди. Ноёб тур сифатида Халқаро Қизил китобга киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.