Gazlaş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37-b. — ziyouz.com
Gazlaş — 1) mineral suvlar, meva şarbatlari, kvas, pivo va şampan vinolarini karbonat angidrid (CO2) gazi b-n töyintiriş. G. içimliklarga vişillaş xususiyatini beradi, ularning badanga singişini yaxşilaydi, ta'mini yoqimli qiladi. G.ning ikki usuli bor: gazni töğridan-töğri suyuqlikka beriş (maye, meva şarbatlari, mineral suvlar; bunda maxsus apparatlardan foydalaniladi. 1 l içimlikka 0,3—0,5 mg karbonat kislota qöşiladi); içimliklarni bijğiş vaqtida ajralib çiqqan gaz hisobiga töyintiriş (maye, şampan vinosi, pivo, kvas); 2) yoqilğilarni G. — kumir, mazut, torf, yogoç, slanets va b. yoqilğilardan generator gazi oliş. Gaz generatori yordamida yoqilğini yuqori t-rada havo yoki suv buği b-n oksidlab amalga oşiriladi. Agar G. bosim ostida buğ-kislorod aralaşmasidan foydalanib bajarilsa, tarkibida 15% gaça metan bölgan şahar gazi hosil böladi. G.da qöşimça mahsulot — generator smolasi ham olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЗЛАШ — 1) минерал сувлар, мева шарбатлари, квас, пиво ва шампан виноларини карбонат ангидрид (СО2) гази б-н тўйинтириш. Г. ичимликларга вишиллаш хусусиятини беради, уларнинг баданга сингишини яхшилайди, таъмини ёқимли қилади. Г.нинг икки усули бор: газни тўғридан-тўғри суюқликка бериш (мае, мева шарбатлари, минерал сувлар; бунда махсус аппаратлардан фойдаланилади. 1 л ичимликка 0,3—0,5 мг карбонат кислота қўшилади); ичимликларни бижғиш вақтида ажралиб чиққан газ ҳисобига тўйинтириш (мае, шампан виноси, пиво, квас); 2) ёқилғиларни Г. — кумир, мазут, торф, ёгоч, сланец ва б. ёқилғилардан генератор гази олиш. Газ генераторы ёрдамида ёқилғини юқори т-рада ҳаво ёки сув буғи б-н оксидлаб амалга оширилади. Агар Г. босим остида буғ-кислород аралашмасидан фойдаланиб бажарилса, таркибида 15% гача метан бўлган шаҳар гази ҳосил бўлади. Г.да қўшимча маҳсулот — генератор смоласи ҳам олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.