Gelmintosporiozlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 146-b. — ziyouz.com
Gelmintosporiozlar - ösimliklarda Helminthosponum turkumiga mansub zamburuğlar qözğatadigan kasalliklar. Aksariyat ğalla va texnika ekinlari zararlanadi. Kasallik ğöza kösaklarining çanoqlarida ham uçraşi qayd etilgan. Arpa, buğdoy, suli, makkajöxori G. b-n kasallanganda ösimlik bargida qönğir doğlar paydo bölib, doğlar ostidagi töqimalar öladi. Kuçli zararlangan makkajöxori sovuq urganga öxşab qoladi. Şoli G. b-n kasallanganda unib çiqqan maysalari çiriydi, barglarida doğlar hosil böladi. Natijada ekin siyraklaşib ketadi. Kasallangan maysaning ildiz böğzida zaytun yoği ranğida ğuborlar, barglarida esa mayda töq-qönğir doğlar paydo böladi. Arpa, sulining barglari, barg qini va doni törsimon doğlaniş körinişini oladi, ösimlik boş tortmaydi. Kuraş çoralari: kuzgi şudgorni sifatli bajariş, yerga fosforli-kaliyli öğitlar soliş, ekişni öz vaqtida qisqa muddatlarda ötkaziş, maysalarni azotli öğitlar b-n oziqlantiriş. Ekiladigan uruğlikni raksil (1,5 kg/t) yoki derazali preparatlari (2 l/t) b-n dorilaş kerak. Latif Muhamedov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕЛЬМИНТОСПОРИОЗЛАР - ўсимликларда Helminthosponum туркумига мансуб замбуруғлар қўзғатадиган касалликлар. Аксарият ғалла ва техника экинлари зарарланади. Касаллик ғўза кўсакларининг чаноқларида ҳам учраши қайд этилган. Арпа, буғдой, сули, маккажўхори Г. б-н касалланганда ўсимлик баргида қўнғир доғлар пайдо бўлиб, доғлар остидаги тўқималар ўлади. Кучли зарарланган маккажўхори совуқ урганга ўхшаб қолади. Шоли Г. б-н касалланганда униб чиққан майсалари чирийди, баргларида доғлар ҳосил бўлади. Натижада экин сийраклашиб кетади. Касалланган майсанинг илдиз бўғзида зайтун ёғи ранғида ғуборлар, баргларида эса майда тўқ-қўнғир доғлар пайдо бўлади. Арпа, сулининг барглари, барг қини ва дони тўрсимон доғланиш кўринишини олади, ўсимлик бош тортмайди. Кураш чоралари: кузги шудгорни сифатли бажариш, ерга фосфорли-калийли ўғитлар солиш, экишни ўз вақтида қисқа муддатларда ўтказиш, майсаларни азотли ўғитлар б-н озиқлантириш. Экиладиган уруғликни раксил (1,5 кг/т) ёки деразали препаратлари (2 л/т) б-н дорилаш керак. Латиф Муҳамедов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.