Gemagtlyutinatsiya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 146–147-b. — ziyouz.com
Gemagtlyutinatsiya (gemo... va agglyutinatsiya) — serologik reaksiya; quyilayotgan qon retsipiyent (qon oluvçi bemor)ning qon guruhiga moye kelmaganda, qon şaklli elementlaridan eritrotsitlarning bir-biriga yopişib, ğuj bölib çökişi. Bevosita va bilvosita G. farq qilinadi. Bevosita G.da eritrotsitlarning yopişib qolişi unga antitelo — gemagglyutininlarning töğridan-töğri ta'siri tufayli röy beradi. Agar gemagglyutinin va eritrotsitlar bir turdagi organizmga xos bölsa, izogemagglyutinatsiya sodir böladi. Bu qon guruhini aniqlaş va donorni töğri tanlaşda qöl keladi. Agar yuqoridagi holat har xil turdagi organizmga xos bölsa, geteroagglyutinatsiya röy beradi, bu asosan ayrim infeksion kasalliklar (mas, infeksion mononukleoz)da kuzatiladi. Bilvosita G.da tegişli antigen yoki gapten b-n işlangan eritrotsitlar yopişib qoladi. Bu reaksiya ayrim infeksion va allergik kasalliklarda qöllaniladi. Eritrotsitlarning ğuj bölib yopişib qolişi viruslar ta'sirida (mas, grippda) ham röy berişi mumkin. Virusli kasalliklarni aniqlaşda bu reaksiyalarning öziga xos tomonlaridan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕМАГТЛЮТИНАЦИЯ (гемо... ва агглютинация) — серологик реакция; қуйилаётган қон реципиент (қон олувчи бемор)нинг қон гуруҳига мое келмаганда, қон шаклли элементларидан эритроцитларнинг бир-бирига ёпишиб, ғуж бўлиб чўкиши. Бевосита ва билвосита Г. фарқ қилинади. Бевосита Г.да эритроцитларнинг ёпишиб қолиши унга антитело — гемагглютининларнинг тўғридан-тўғри таъсири туфайли рўй беради. Агар гемагглютинин ва эритроцитлар бир турдаги организмга хос бўлса, изогемагглютинация содир бўлади. Бу қон гуруҳини аниқлаш ва донорни тўғри танлашда қўл келади. Агар юқоридаги ҳолат ҳар хил турдаги организмга хос бўлса, гетероагглютинация рўй беради, бу асосан айрим инфекцион касалликлар (мас, инфекцион мононуклеоз)да кузатилади. Билвосита Г.да тегишли антиген ёки гаптен б-н ишланган эритроцитлар ёпишиб қолади. Бу реакция айрим инфекцион ва аллергик касалликларда қўлланилади. Эритроцитларнинг ғуж бўлиб ёпишиб қолиши вируслар таъсирида (мас, гриппда) ҳам рўй бериши мумкин. Вирусли касалликларни аниқлашда бу реакцияларнинг ўзига хос томонларидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.