Gemma
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 150-b. — ziyouz.com
Gemma (lot. gemma — qimmatbaho toş, dur) — öyma tasvirli sayqallangan javohirlar, gliptika asari. Tasvir tekis yuzadan çuqurlaştirib öyib işlanadigan (intaliya) va zaminni öyib börtma tasvir hosil qilinadigan (kameya) turi farqlanadi. Qadimda va örta asrlarda G.ning tumor, uzuk közi va b. alohida muhr vazifasini ötovçi turi (intaliya) keng tarqalgan. U b-n maktub, hujjat, buyruqlar muhrlangan. G.da köpinça hayvon, odam tasvirlari, ramziy belgilar va yozuvlar öyib işlangan. Hozir G. töğnoğiç, kulonlarda işlatiladi, uzukka örnatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕММА (лот. gemma — қимматбаҳо тош, дур) — ўйма тасвирли сайқалланган жавоҳирлар, глиптика асари. Тасвир текис юзадан чуқурлаштириб ўйиб ишланадиган (инталия) ва заминни ўйиб бўртма тасвир ҳосил қилинадиган (камея) тури фарқланади. Қадимда ва ўрта асрларда Г.нинг тумор, узук кўзи ва б. алоҳида муҳр вазифасини ўтовчи тури (инталия) кенг тарқалган. У б-н мактуб, ҳужжат, буйруқлар муҳрланган. Г.да кўпинча ҳайвон, одам тасвирлари, рамзий белгилар ва ёзувлар ўйиб ишланган. Ҳозир Г. тўғноғич, кулонларда ишлатилади, узукка ўрнатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.