Genetika va ösimliklar eksperimental biologiyasi instituti

Genetika va ösimliklar eksperimental biologiyasi instituti GENETIKA VA ÖSIMLIKLAR EKSPERIMENTAL BIOLOGIYASI INSTITUTI, Özbekiston FA Genetika va ösimliklar eksperimental biologiyasi ilmiy tadqiqot instituti — genetik injeneriya, biotexnologiya, genetika, ösimliklar fiziologiyasi va biokimyosi, q. x. ekinlari agrobiologiyasi böyiça yirik ilmiy va muvofiqlaştiruvçi markaz. 1997 y.da Özbekiston FA Genetika in-ti va Ösimliklar eksperimental biologiyasi institutining qöşilişidan taşkil topgan (Genetika in-ti 1992 y.da Örta Osiyo fitopatologiya i. t. in-ti, Özbekiston FA in-tlari tarkibidagi bir neça turli lab.lar bazasida taşkil etilgan). Toşkent viloyati Qibray tumanida joylaşgan. In-t tarkibida 20 lab., 0,8 ga maydonli fitotron, ilmiy jihozlarni ta'mirlaş va ulardan foydalaniş bölimi, Farğona filiali, Sirdaryo tayanç punkti, 2 eksperimental baza va Piskent tumanida Döstbekov nomidagi jamoa xöjaligi bor. In-tga dala tajribalari uçun 23 ga, keng mikyosdagi dala tajribalari uçun 600 ga yer (Sirdaryo viloyatida) ajratilgan. In-t faoliyatining asosiy yönalişlari: molekulyar-genetik va gen injeneriyasi tadqiqotlarini qöllagan holda transgen ösimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar oliş biotexnologiyasini yaratiş böyiça idoralararo «Gen injeneriya markazi» dasturini amalga oşiriş; genetika yutuqlari negizida ğöza, buğdoy, makkajöxori va b. ekinlarning yangi navlarini yaratiş, respublikada tarqalmagan ekinlar introduksiyasi; ösimliklar genetik resurelarini saqlaş va ulardan foydalaniş sohasida fundamental tadqiqotlar ötkaziş; ösimliklar biokimyosi va fiziologiyasi sohasida şörga, qurğoqçilikka çidamlilik mexanizmlarini aniqlaş, ontogenezni boşqariş böyiça tadqiqotlar olib boriş; q. x.da pestitsidlarni qöllaşning viruslar, mikroorganizmlar, hayvonlar va ösimliklar irsiy apparatiga ta'sirini örganiş; mamlakatimizda va çet ellarda işlab çiqarilgan pestitsidlar, östiriş stimulyatorlari, ösimliklarni himoya qiliş vositalari sinovini taşkil etiş va b. In-tda yirik ilmiy yönalişlar va maktablar şakllandi; miqdoriy belgilarga köra ğöza genetik kolleksiyasi, qimmatli xöjalik belgilarining irsiylanişi va özgaruvçanligi örganildi (akad. J. A. Musayev); sitoembriologik, genetik, kariologik, anatomik usullar b-n jahon ğöza genofondi kolleksiyasi yaratildi (akad. A. A. Abdullayev), ğöza, moş, bodring transgen ösimliklari olindi (A. Abdukarimov); yangi ğöza navlarini yaratişda geterozis hodisasidan, radiatsiya va kimyoviy mutagenezdan foydalaniş yöllari (N. N. Nazirov, O. Jalilov), ğöza genomi tuzilmasi va funksional faolligi örganildi (A. P. Ibrohimov) va b. In-tda ğözaning 30 dan ortiq r-nlaştirilgan navlari yaratilgan (Toşkent ğöza navlari, AN ğöza navlari, Yulduz va b.). In-t faoliyati F. M. Mauyer, S. S. Sodiqov, S. X. Yöldoşev, S. M. Mirahmedov, V. S. Şardakov, V. L. Golodkovskiy, J. A. Musayev, A. A. Abdullayev, M. V. Muhammadjonov, A. A. Abdukarimov, O. J. Jalilov, I. A. Vlasova, A. P. Ibrohimov, H. S. Samiyev va b. olimlar nomi b-n boğliq. In-tda aspirantura bor. Ilmiy töplamlar naşr etadi. Abdusattor Abdukarimov.