Genlar banki

Genlar banki GENLAR BANKI, genlar bibliotekasi — donor organizmdan ajratib olingan, maqsadga muvofiq genetik informatsiyaga ega DNK yoki uning qismlari majmui. G. b.ni hosil qiliş uçun DNK restriktaza fermenti ta'sirida parçalanadi, keyin vujudga kelgan barça qismlarni aralaşmada vektor molekula (xöjayin hujayrada mustaqil qayta tiklana oliş xususiyatiga ega DNK molekulasi)ga ligaza fermenti yordamida qöşiladi. Natijada organizm barça genlarini özida saqlovçi duragay plazmidalar (yoki bakteriofaglar) aralaşmasi hosil böladi. Agar bunday duragay plazmidalar yoki bakteriofaglarni bakterial hujayra yoki fag bölaklari içiga kiritilsa, alohida klonlar (bularning har birida organizmning qaysidir geni b-n birga rekombinat DNK böladi) kolleksiyasi vujudga keladi. Bu klonlar (umumiy boşlanğiç avlodning jinssiz kölayişidan vujudga kelgan hujayra yoki individlar majmui) hammasi birgalikda organizm barça genomini taşkil etadi. Bakterial yoki faglar klonining bunday kolleksiyasini çeksiz köpaytiriş hamda boşqa taşkilotlarga beriş va undan har doim zarur genlarni izlab topiş uçun boşlanğiç material sifatida foydalaniş mumkin. Germaniyada Maks Plank in-ti xodimlari G. b.dan foydalangan holda pomidor va kartoşka hujayrasini biriktirib, ildizida kartoşka, poyasida pomidor mevasi yetiladigan yangi duragay yaratdilar. Özbekistan FA Genetika va ösimliklar eksperimental biologiyasi in-tida X-fagi asosida ğözaning mukammal G. b. yaratildi. Undan klonlarni saralaş (skrining) b-n ğözaning foydali xususiyatlarini namoyon qiluvçi genlarini ajratib oliş va kelajakda maqsadga muvofiq genlar majmusiga ega bölgan ğöza navlarini yaratişda foydalaniş mumkin. Ad.: Biotexnologiya (pod. red. A. A. Bayeva), M., 1984;Uotson D., Tuz Dj., Kurs Dj., Rekombinatniye DNK: [Per. s. angl.), M., 1986. Abdusattor Abdukarimov, Sotiboldi Jatayev.