Genokopiya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 170–171-b. — ziyouz.com
Genokopiya (gen... va lot. copia — köp) — har xil genlarning allellari tomonidan nazorat qilinadigan fenotipning bir xildagi özgarişi. G. kelib çiqişining sababi belgilarning köp genlar tomonidan boşqarilişidir (q. Genlarning özaro ta'siri). Hujayrada molekula biosintezi köp bosqiçda amalga oşişi tufayli bitta — biokimyoviy yölning turli bosqiçlarini nazorat qiluvçi har xil genlarning mutatsiyalari bir xil natijaga, ya'ni reaksiya zanjiri yeönggi mahsulotining hosil bölmasligiga, binobarin, fenotipning bir xilda özgarişiga olib kelişi mumkin. Mac; drozofila paşşasining har xil xromosomalarida joylaşgan genlar retsessiv allellarining har biri mustaqil ravişda közning aynan öşa bir xil yorqinqizil rangini ta'min etadi. Bunda retsessiv allellarning har biri qönğir pigment sintezining bosqiçlaridan birini buzgan böladi. G. muammosi tibbiyot genetikasida aktual hisoblanib, agar ota-onalar öxşaş kasalliklarga ega bölişsa, u holda ularning avlodlarida irsiy kasallikning namoyon böliş ehtimolligini oldindan aytib beriş imkonini beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕНОКОПИЯ (ген... ва лот. copia — кўп) — ҳар хил генларнинг аллеллари томонидан назорат қилинадиган фенотипнинг бир хилдаги ўзгариши. Г. келиб чиқишининг сабаби белгиларнинг кўп генлар томонидан бошқарилишидир (қ. Генларнинг ўзаро таъсири). Ҳужайрада молекула биосинтези кўп босқичда амалга ошиши туфайли битта — биокимёвий йўлнинг турли босқичларини назорат қилувчи ҳар хил генларнинг мутациялари бир хил натижага, яъни реакция занжири еўнгги маҳсулотининг ҳосил бўлмаслигига, бинобарин, фенотипнинг бир хилда ўзгаришига олиб келиши мумкин. Mac; дрозофила пашшасининг ҳар хил хромосомаларида жойлашган генлар рецессив аллелларининг ҳар бири мустақил равишда кўзнинг айнан ўша бир хил ёрқинқизил рангини таъмин этади. Бунда рецессив аллелларнинг ҳар бири қўнғир пигмент синтезининг босқичларидан бирини бузган бўлади. Г. муаммоси тиббиёт генетикасида актуал ҳисобланиб, агар ота-оналар ўхшаш касалликларга эга бўлишса, у ҳолда уларнинг авлодларида ирсий касалликнинг намоён бўлиш эҳтимоллигини олдиндан айтиб бериш имконини беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.