Genrix
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 173–174-b. — ziyouz.com
Genrix (Henri) — Fransiya kirollari. Eng maşhurlari: Genrix II (1519.31.3, Sen-Jermenan-Le—1559.10.7, Parij) — qirol (1547 y.dan). Valua sulolasidan. «Alangali palata»ni ta'sis etgan (1547). G. II qöşinlari 1552 y. Mets, Tul, Verden («Muqaddas Rim imperiyasi»dagi yepiskopliklar)ni egallaşgan. Italiya uruşi (1494—1559)ga yakun yasagan, Kato-Kambreziya sulhini imzolagan (1559). Genrix III (1551.19.9, Fontenblo — 1589.2.8, Sen-Klu) - qirol (1574 y.dan). Valua sulolasining sönggi vakili. Genrix Navarrskiy va Gizlar b-n kuraş olib borgan. 1588 y. mayda Parijdagi xalq qözğoloni («Barrikadalar kuni») tufayli Şartrga qoçgan. Qözğolonçi parijliklar G. III ni taxtdan ağdarilgan deb e'lon qilganlar. G. III Genrix Navarrskiy b-n kelişib u b-n Parijga yuriş qilgan. Gizlar tarafdori bölgan rohib tomonidan öldirilgan. Genrix IV (1553.13.12, Po, Bearn -1610.14.5, Parij) — qirol (1588 y.dan, rasman 1594 y.dan). Burbonlar sulolasining birinçi vakili. Antuan Burbonning uğli. 1562 y.dan Navarra qiroli Genrix Navarrskiy. Diniy uruşlar davrida gugenotlar rahbari. 1593 y. katolik dinini qabul qilgandan söng, 1594 y. Parij uni qirol deb tan olgan. G. IV 1598 y. Nant ediktini e'lon qilgan. Uning olib borgan siyosati absolyutizmni mustahkamlaşga xizmat qildi. Katolik mutaassib Ravalyak tomonidan öldirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕНРИХ (Henri) — Франция кироллари. Энг машҳурлари: Генрих II (1519.31.3, Сен-Жерменан-Ле—1559.10.7, Париж) — қирол (1547 й.дан). Валуа сулоласидан. «Алангали палата»ни таъсис этган (1547). Г. II қўшинлари 1552 й. Мец, Туль, Верден («Муқаддас Рим империяси»даги епископликлар)ни эгаллашган. Италия уруши (1494—1559)га якун ясаган, Като-Камбрезия сулҳини имзолаган (1559). Генрих III (1551.19.9, Фонтенбло — 1589.2.8, Сен-Клу) - қирол (1574 й.дан). Валуа сулоласининг сўнгги вакили. Генрих Наваррский ва Гизлар б-н кураш олиб борган. 1588 й. майда Париждаги халқ қўзғолони («Баррикадалар куни») туфайли Шартрга қочган. Қўзғолончи парижликлар Г. III ни тахтдан ағдарилган деб эълон қилганлар. Г. III Генрих Наваррский б-н келишиб у б-н Парижга юриш қилган. Гизлар тарафдори бўлган роҳиб томонидан ўлдирилган. Генрих IV (1553.13.12, По, Беарн -1610.14.5, Париж) — қирол (1588 й.дан, расман 1594 й.дан). Бурбонлар сулоласининг биринчи вакили. Антуан Бурбоннинг уғли. 1562 й.дан Наварра қироли Генрих Наваррский. Диний урушлар даврида гугенотлар раҳбари. 1593 й. католик динини қабул қилгандан сўнг, 1594 й. Париж уни қирол деб тан олган. Г. IV 1598 й. Нант эдиктини эълон қилган. Унинг олиб борган сиёсати абсолютизмни мустаҳкамлашга хизмат қилди. Католик мутаассиб Равальяк томонидан ўлдирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.