Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Genrix Mann

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 179–180-b. — ziyouz.com

    Mann Genrix Genrix (1871.27.3, Lyubek, Germaniya — 1950.12.3, Santa-Monika, Kaliforniya) — nemis yozuvçisi. «Ajoyibotlar mamlakatida» romani (1900), «Ma'budalar» trilogiyasi (1903) da zodagon-yunkerlar monar-xiyasi va reaksion prus mafkurasiga qarşi çikdi. «Razil öqituvçi» romani (1905)da maktab tarbiyasining prusçamonarxik tizimini tanqid qilgan. «Katta muhabbat» dramasi (1912)da zi-yolilar takdiri yoritildi. «Imperiya» trilogiyasida («Sodiq fuqaro», 1914; «Kambağallar», 1917; «Boş», 1925) Germaniyadagi 1jahon uruşi arafasidagi ijtimoiysiyosiy voqealar tasvirlangan, jamiyatdagi salbiy hodisalar foş etilgan. M. Prussiya san'at akademiyasi badiiy söz şö'basi prezidenti etib saylandi (1931). Gitlerçilar hokimiyatga kelgaç, M. bu taşkilotdan çikarilib, nemis fuqaroligidan mahrum etildi. U vatanini taşlab, Fransiyaga ketişga majbur böldi. 1940 y.dan AQŞda yaşadi. Mu-hojirlikda yaratgan publitsistik töplamlari («Nafrat», 1993; «Kun keladi», 1936; «Mardlik», 1939), «Qirol Genrix IV ning yoşligi» (1935), «Qirol Genrix IV ning baloğati» (1937) romanlari vatanparvarlik, insonparvarlik ruhi b-n suğorilgan. «Sodiq fuqaro» romani özbek tilida naşr etilgan (1970). MANN (Mann) Tomas (1875.6.6, Lyubek — 1955.12.8, Syurix) — nemis yozuvçisi. Genrix Mann (1871— 1950)ning ukasi. M. dastlabki yirik asari — Lyubek aslzodalari naslining tört avlodi taqdiri töğrisidagi romani «Buddenbroklar» («Bir oila inqirozi») b-noq keng jamoatçilikka tanilgan. M.ning novellalari («Tristan», 1923, «Tonio Kreger», 1903 va b.) adibning eng yaxşi asarlari sanaladi, ularda san'at odamlarining turmuş urinişlari mahorat b-n tasvirlangan, ruhiy holatlar nozik berilgan, yengil yumor b-n lirizm uyğunlaşgan. «Sehrli toğ» (1924) romanida ljahon uruşi arafasida nemis jamiyati ğoyaviy hayoti manzaralari aks etgan. 20-a. dagi eng yaxşi falsafiy romanlardan hisoblangan mazkur asarida muallif nemis tarbiyaviy romanlari an'analarini davom ettirgan. 1933 y.da Germaniyada hokimiyat tepasiga natsistlar kelganidan keyin M. vatanidan çiqib ketib, Şveysariyada, keyin (1938 y.dan) AQŞda yaşadi. Yozuvçining «Mario va sehrgar» (1930) novellasi, şuningdek, Injil syujeti asosidagi «Iosif va uning akalari» (1933—43) tarixiy tetralogiyasiga faşizmga qarşi ğoyalar singdirilgan. «Lotta Vaymerda» (1939) romani Gyote ijodi haqidagi köp yillik uylar natijasi. «Doktor Faustus» (1947) romani German faşizmi kelib çiqişiga sabab bölgan ma'naviy illatlarning tub ildizlari haqida. M. 20-a. jahon adabiyotining mumtoz vakili sanaladi. U roman janri doirasini kengaytirib, uni yangi ijtimoiy falsafiy ma'no b-n boyitdi. Nobel mu-kofoti laureati (1929).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАНН (Mann) Генрих (1871.27.3, Любек, Германия — 1950.12.3, Санта-Моника, Калифорния) — немис ёзувчиси. «Ажойиботлар мамлакатида» романи (1900), «Маъбудалар» трилогияси (1903) да зодагон-юнкерлар монар-хияси ва реакцион прус мафкурасига қарши чикди. «Разил ўқитувчи» романи (1905)да мактаб тарбиясининг прусчамонархик тизимини танқид қилган. «Катта муҳаббат» драмаси (1912)да зи-ёлилар такдири ёритилди. «Империя» трилогиясида («Содиқ фуқаро», 1914; «Камбағаллар», 1917; «Бош», 1925) Германиядаги 1жаҳон уруши арафасидаги ижтимоийсиёсий воқеалар тасвирланган, жамиятдаги салбий ҳодисалар фош этилган. М. Пруссия санъат академияси бадиий сўз шўъбаси президенти этиб сайланди (1931). Гитлерчилар ҳокимиятга келгач, М. бу ташкилотдан чикарилиб, немис фуқаролигидан маҳрум этилди. У ватанини ташлаб, Францияга кетишга мажбур бўлди. 1940 й.дан АҚШда яшади. Му-ҳожирликда яратган публицистик тўпламлари («Нафрат», 1993; «Кун келади», 1936; «Мардлик», 1939), «Қирол Генрих IV нинг ёшлиги» (1935), «Қирол Генрих IV нинг балоғати» (1937) романлари ватанпарварлик, инсонпарварлик руҳи б-н суғорилган. «Содиқ фуқаро» романи ўзбек тилида нашр этилган (1970). МАНН (Mann) Томас (1875.6.6, Любек — 1955.12.8, Цюрих) — немис ёзувчиси. Генрих Манн (1871— 1950)нинг укаси. М. дастлабки йирик асари — Любек аслзодалари наслининг тўрт авлоди тақдири тўғрисидаги романи «Будденброклар» («Бир оила инқирози») б-ноқ кенг жамоатчиликка танилган. М.нинг новеллалари («Тристан», 1923, «Тонио Крегер», 1903 ва б.) адибнинг энг яхши асарлари саналади, уларда санъат одамларининг турмуш уринишлари маҳорат б-н тасвирланган, руҳий ҳолатлар нозик берилган, енгил юмор б-н лиризм уйғунлашган. «Сеҳрли тоғ» (1924) романида lжаҳон уруши арафасида немис жамияти ғоявий ҳаёти манзаралари акс этган. 20-а. даги энг яхши фалсафий романлардан ҳисобланган мазкур асарида муаллиф немис тарбиявий романлари анъаналарини давом эттирган. 1933 й.да Германияда ҳокимият тепасига нацистлар келганидан кейин М. ватанидан чиқиб кетиб, Швейцарияда, кейин (1938 й.дан) АҚШда яшади. Ёзувчининг «Марио ва сеҳргар» (1930) новелласи, шунингдек, Инжил сюжети асосидаги «Иосиф ва унинг акалари» (1933—43) тарихий тетралогиясига фашизмга қарши ғоялар сингдирилган. «Лотта Ваймерда» (1939) романи Гёте ижоди ҳақидаги кўп йиллик уйлар натижаси. «Доктор Фаустус» (1947) романи Герман фашизми келиб чиқишига сабаб бўлган маънавий иллатларнинг туб илдизлари ҳақида. М. 20-а. жаҳон адабиётининг мумтоз вакили саналади. У роман жанри доирасини кенгайтириб, уни янги ижтимоий фалсафий маъно б-н бойитди. Нобель му-кофоти лауреати (1929).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.