Geodezik tarmoq
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 193-b. — ziyouz.com
Geodezik tarmoq - yer yuzasida triangulyatsiya, trişteratsiya va poligonometriya asosida barpo etiladigan tarmoq. Aniqligi böyiça 4 darajaga bölinadi; tarmoqlari 20—25 m dan bir neça yuz metrgaça bölişi mumkin. Asosan uçburçak şaklida barpo etiladi. Tarmoqning nuqtalari joyda markazlar b-n belgilanadi. Markazlar esa beton, temir-beton, metalldan yasalişi mumkin. Ular 2—2,5 m çuqurlikdan boşlab quriladi. Markazning ustida yoğoç yoki metalldan piramidalar örna-tiladi. G. t. burçaklari esa aniqteodolitlar b-n ölçanadi. Ölçaş aniqligi (0,7) dan 2» gaça, ba'zi hollarda aniqlik bundan ham yuqoriroq bölişi mumkin. G. t. nuqtalarining koordinatalari geodezik va astronomik ölçaşlardan, balandliklari esa boşlanğiç deb olingan dengiz sathiga nisbatan nivelirlanib topiladi. G. t. Yer sun'iy yöldoşi texnologiyasi asosida barpo etilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОДЕЗИК ТАРМОҚ - ер юзасида триангуляция, триштерация ва полигонометрия асосида барпо этиладиган тармоқ. Аниқлиги бўйича 4 даражага бўлинади; тармоқлари 20—25 м дан бир неча юз метргача бўлиши мумкин. Асосан учбурчак шаклида барпо этилади. Тармоқнинг нуқталари жойда марказлар б-н белгиланади. Марказлар эса бетон, темир-бетон, металлдан ясалиши мумкин. Улар 2—2,5 м чуқурликдан бошлаб қурилади. Марказнинг устида ёғоч ёки металлдан пирамидалар ўрна-тилади. Г. т. бурчаклари эса аниқтеодолитлар б-н ўлчанади. Ўлчаш аниқлиги (0,7) дан 2» гача, баъзи ҳолларда аниқлик бундан ҳам юқорироқ бўлиши мумкин. Г. т. нуқталарининг координаталари геодезик ва астрономик ўлчашлардан, баландликлари эса бошланғич деб олинган денгиз сатҳига нисбатан нивелирланиб топилади. Г. т. Ер сунъий йўлдоши технологияси асосида барпо этилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.