Geodezik uzoqlik ölçagiç
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 193-b. — ziyouz.com
Geodezik uzoqlik ölçagiç - masofani ölçaydigan optik asbob. U b-n masofani ölçaş tarzi teng tomonli uçburçak ABC (rayem) balandligi S b-n asosi (AS) qarşisida f burçakning özaro boğlanişi formulasiga asoslanadi. Özgarmas bazisli optik asboblar orasida geodeziyada qöş tasvirli asboblar keng qöllaniladi. Bular geodezik asboblar (teodolit, kipregel)ning kuzatiş trubasiga kiydirib işlatiladi. Ular orqali reykabazaga qaralganda bir-biriga nisbatan ma'lum oraliqqa siljigan qöş tasvir körinadi. Ana şu siljiş kattaligi asbobdan reykagaça bölgan masofaga boğliq; uni ölçab zarur masofani aniklaş mumkin. Ipli G. u ö. engsodda asbob bölib, geodezik asboblarning kuzatiş trubasidagi iplar töriga parallel qilib bir xil oralikda ötkazilgan ikkita gorizontal yoki vertikal çiziqdan iborat
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОДЕЗИК УЗОҚЛИК ЎЛЧАГИЧ - масофани ўлчайдиган оптик асбоб. У б-н масофани ўлчаш тарзи тенг томонли учбурчак ABC (раем) баландлиги S б-н асоси (АС) қаршисида ф бурчакнинг ўзаро боғланиши формуласига асосланади. Ўзгармас базисли оптик асбоблар орасида геодезияда қўш тасвирли асбоблар кенг қўлланилади. Булар геодезик асбоблар (теодолит, кипрегель)нинг кузатиш трубасига кийдириб ишлатилади. Улар орқали рейкабазага қаралганда бир-бирига нисбатан маълум оралиққа силжиган қўш тасвир кўринади. Ана шу силжиш катталиги асбобдан рейкагача бўлган масофага боғлиқ; уни ўлчаб зарур масофани аниклаш мумкин. Ипли Г. у ў. энгсодда асбоб бўлиб, геодезик асбобларнинг кузатиш трубасидаги иплар тўрига параллел қилиб бир хил ораликда ўтказилган иккита горизонтал ёки вертикал чизиқдан иборат
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.