Geoekologiya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 222-b. — ziyouz.com
Geoekologiya — ekologiyaning yuqori bosqiçdagi ekosistemalarini, şu jumladan biosferani örganuvçi fan. G. (landşaft ekologiyasi, geografik ekologiya) 20-a. 30-y.larida nemis olimi K. Troll tomonidan taklif qilingan, lekin tarmoklararo fan sifatida 90-y.lardan şakllana boşladi. G. tabiiy va inson tomonidan özgartirilgan yuqori bosqiçdagi ekosistemalarning tarkibi, strukturasi, mavjud böliş qonuniyatlari va evolyutsiyasini örganadi. Yerning ekologik muammolari töğrisidagi barça bilimlarni jamlaydi va tabiiy fanlar, xususan biol., geogr., geol. fanlari tadqiqot natijalaridan foydalanadi. Asosiy maqsadi Yerda hayotni ta'minlovçi muhitni saqlab qolişga qaratilgan. G. hududda tirik organizm (şu jumladan inson)ning atrof muhit b-n bölgan özaro aloqasini örganadi. Bu jihatdan G. geografik (hududiy) va ekologik (sistemali subyekt — muhit) tadqiqot turini öz içiga oladi. Hududlarda ekologik vaziyatlar qanoatlanarli darajadan falokat darajasigaça özgarişi mumkin. Uşbu muammolarning yeçimida G. fani boşqa tabiiy fanlar b-n birgalikda katta ahamiyat kasb etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОЭКОЛОГИЯ — экологиянинг юқори босқичдаги экосистемаларини, шу жумладан биосферани ўрганувчи фан. Г. (ландшафт экологияси, географик экология) 20-а. 30-й.ларида немис олими К. Тролль томонидан таклиф қилинган, лекин тармоклараро фан сифатида 90-й.лардан шакллана бошлади. Г. табиий ва инсон томонидан ўзгартирилган юқори босқичдаги экосистемаларнинг таркиби, структураси, мавжуд бўлиш қонуниятлари ва эволюциясини ўрганади. Ернинг экологик муаммолари тўғрисидаги барча билимларни жамлайди ва табиий фанлар, хусусан биол., геогр., геол. фанлари тадқиқот натижаларидан фойдаланади. Асосий мақсади Ерда ҳаётни таъминловчи муҳитни сақлаб қолишга қаратилган. Г. ҳудудда тирик организм (шу жумладан инсон)нинг атроф муҳит б-н бўлган ўзаро алоқасини ўрганади. Бу жиҳатдан Г. географик (ҳудудий) ва экологик (системали субъект — муҳит) тадқиқот турини ўз ичига олади. Ҳудудларда экологик вазиятлар қаноатланарли даражадан фалокат даражасигача ўзгариши мумкин. Ушбу муаммоларнинг ечимида Г. фани бошқа табиий фанлар б-н биргаликда катта аҳамият касб этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.