Geofizik anomaliyalar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 217-b. — ziyouz.com
Geofizik anomaliyalar - Yer fizik maydoni qiymatining toğ jinslari fizik xususiyatlaridagi farqi va ular tuzilişi hamda tarkibining bir xil emasligi sababli umumiy (normadagi) qiymatdan oğişi. G. a.ga qarab Yerning içki tuzilişi va Yer pöstini, ayniqsa uning yuqori qismini örganadilar. G. a. maydonning geologik tuzilişiga, toğ jinslari tarkibiga, yer yoriqlariga boğliq. G. a.ning intensivligi yer yuzasining har bir nuqtasida kuzatilayotgan va normadagi (nazariy) fizik maydoni kölami qiymatining farqi b-n belgilanadi. Bu geologik tuzilişi bir xil jinsdan deb faraz qilingan va Yer qa'ri moddalari fizik xususiyatlarining tegişliça taqsimlanişi asosida hisoblab çiqiladi. Gravitatsion, magnit, seysmik, termik, elektr, radioaktiv va b. anomaliyalar farq qilinadi. Yerning normal gravitatsion, geomagnit va geotermik maydonlari eng köp tadqiq etilgan. G. a. ularning tabiatini aniqlaş, Yerning çuqur qatlamlarini örganiş, foydali qazilmalarni başoratlaş, qidiriş va razvedka qiliş maqsadida örganiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОФИЗИК АНОМАЛИЯЛАР - Ер физик майдони қийматининг тоғ жинслари физик хусусиятларидаги фарқи ва улар тузилиши ҳамда таркибининг бир хил эмаслиги сабабли умумий (нормадаги) қийматдан оғиши. Г. а.га қараб Ернинг ички тузилиши ва Ер пўстини, айниқса унинг юқори қисмини ўрганадилар. Г. а. майдоннинг геологик тузилишига, тоғ жинслари таркибига, ер ёриқларига боғлиқ. Г. а.нинг интенсивлиги ер юзасининг ҳар бир нуқтасида кузатилаётган ва нормадаги (назарий) физик майдони кўлами қийматининг фарқи б-н белгиланади. Бу геологик тузилиши бир хил жинсдан деб фараз қилинган ва Ер қаъри моддалари физик хусусиятларининг тегишлича тақсимланиши асосида ҳисоблаб чиқилади. Гравитацион, магнит, сейсмик, термик, электр, радиоактив ва б. аномалиялар фарқ қилинади. Ернинг нормал гравитацион, геомагнит ва геотермик майдонлари энг кўп тадқиқ этилган. Г. а. уларнинг табиатини аниқлаш, Ернинг чуқур қатламларини ўрганиш, фойдали қазилмаларни башоратлаш, қидириш ва разведка қилиш мақсадида ўрганилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.