Geofizik yöldoş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 217-b. — ziyouz.com
Geofizik yöldoş - Yer sun'iy yöldoşi (YESY) orbitasidan turib, Yerning geofizik parametrlari — atmosferasining ziçligini, geomagnit maydonini, radiatsion maydonini tadqiq etiş uçun uçirilgan sun'iy yöldoş. Şunday turdagi birinçi YESY — sobiq Ittifoqda 1958 y.da uçirilgan Yerning uçinçi sun'iy yöldoşi edi. 1964 y. va undan keyingi yillarda AQŞ orbital geofizik rasadxonalari seriyasini, qutb yoğdulari hamda kutb «qalpoq» lari (muzliklari)ni tadqiq qiliş uçun qutbiy orbital geofizik rasadxonalarni uçirdi. Ba'zi hollarda YESYlaridagi ölçaşlar yer sirtidagi st-yalardan ölçaşlar maxsus dasturi b-n uyğunlaştirilgan holda amalga oşirildi. G. y.lari içida meteorologik YESY alohida örin tutadi. Geofizik kuzatişlar orbital st-yalardan amalga oşiriladigan kompleks tadqiqotlar dasturining tarkibiy qismi ham bölişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОФИЗИК ЙЎЛДОШ - Ер сунъий йўлдоши (ЕСЙ) орбитасидан туриб, Ернинг геофизик параметрлари — атмосферасининг зичлигини, геомагнит майдонини, радиацион майдонини тадқиқ этиш учун учирилган сунъий йўлдош. Шундай турдаги биринчи ЕСЙ — собиқ Иттифоқда 1958 й.да учирилган Ернинг учинчи сунъий йўлдоши эди. 1964 й. ва ундан кейинги йилларда АҚШ орбитал геофизик расадхоналари сериясини, қутб ёғдулари ҳамда кутб «қалпоқ» лари (музликлари)ни тадқиқ қилиш учун қутбий орбитал геофизик расадхоналарни учирди. Баъзи ҳолларда ЕСЙларидаги ўлчашлар ер сиртидаги ст-ялардан ўлчашлар махсус дастури б-н уйғунлаштирилган ҳолда амалга оширилди. Г. й.лари ичида метеорологик ЕСЙ алоҳида ўрин тутади. Геофизик кузатишлар орбитал ст-ялардан амалга ошириладиган комплекс тадқиқотлар дастурининг таркибий қисми ҳам бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.